فرهنگ و رسانه های نوین صفحه 26

ص:28

یافته اند، در شکل گیری رسانه های تکنولوژیک امروزی خواهیم شناخت.

افزون بر هنرهای تجسمی که زمینه ساز بصری رسانه های تصویری شدند و در دوره تجدد موضوعیت جدی پیدا کردند، موسیقی و ادبیات نیز بخش صوتی، کلامی و بیانی هنر مدرن بودند که در رسانه ها نقش اساسی یافتند. «موسیقی در کنار هنرهای تجسمی یا دیداری و نقاشی و پیکره سازی، مکمل این دو هنر است و همچون نقاشی، نقش مهمی در تکوین تعریف اومانیستی جدید انسان از خودش ایفا کرده و از جمله مهم ترین هنرهای غرب است...».(1) موسیقی برای مخاطب آن، عالمی وهمی و انتزاعی می آفریند و در بهترین کارآیی اش، تخیل انسان را تحریک می کند و این، به آنچه ما از ماهیت رسانه ها و نسبت انکارناپذیر آنها با عالم انتزاع می دانیم، بسیار نزدیک است. برنامه سازان و فیلم سازان می گویند هرکجا تصویر، ناتوان می شود (یعنی نمی تواند مخاطب را به آن محیط مصنوعیِ مورد نظر کارگردان برساند)، موسیقی به کمک می آید و در آفرینش آن فضای مجازی نقش جدی بر عهده می گیرد.

درباره ادبیات باید گفت نسبت ادبیات (داستانی و محاوره ای) مدرن با وسایل ارتباط جمعی را وقتی می توان فهمید که مثلاً بخواهیم نیازهای روزانه یک شبکه رادیویی یا تلویزیونی یا یک روزنامه را با فرهنگ ادبی و داستانی قرون وسطا پر کنیم. در آن صورت، تناقض های بی شماری پدیدار خواهد شد. از این رو، ادبیات با ویژگی های مدرن است که می تواند در رسانه های مدرن کاربرد داشته باشد. برای مثال، «نوول» یا داستان بلند، قالب ادبی جدیدی است که تا پیش از مدرنیته نبود، ولی حالا از همین قالب ادبیاتی در سناریوهای سینمایی، رادیویی و تلویزیونی فراوان استفاده می شود. هم اکنون معروف ترین فیلم های سینمایی که مخاطبان فراوانی را به خود جذب می کنند،