فرهنگ و رسانه های نوین صفحه 38

ص:40

تعیین کنند آیا تغییر افکار عمومی در جهت موافقت با آنهاست یا خیر. اگر احساس کنند در اقلیت قرار دارند، گرایش می یابند که درباره موضوع سکوت کنند.»(1) از سوی دیگر، هرچه ساکت تر بمانند، دیگران احساس می کنند که دیدگاه متفاوت و خاص وجود ندارد و به ناخودآگاه، نظری را تصور می کنند که اکثریت به آن توجه دارند. در این میان، افراد به رسانه ها رجوع می کنند تا توزیع افکار عمومی؛ یعنی گروه حداکثر و گروه های حداقل را بیابند. رسانه های گروهی می توانند بر مارپیچ سکوت به سه صورت، اثر بگذارند:

1. تصورهای انسان ها در مورد باور یا باورهای مسلط را شکل دهند؛

2. برداشت مربوط به باورهای رو به رشد را شکل دهند؛

3. این تصور را به وجود آورند که شخص چه باوری را باید ابراز کند که منزوی نشود.

ترس از «انزوا» که در دنیای پر ارتباط و به هم پیچیده مدرن می تواند خسارت جدی بر روح و زندگی شهروندان این دهکده جهانی وارد آورد، به تدریج سبب روی کار آمدن برخی آرا و گمان ها و حذف باورهای دیگر می شود. بدین گونه حاکمیت سیاسی لیبرال _ سرمایه داری به واسطه رسانه ها از هرگونه تحول علیه خود جلوگیری و راه را برای پیشبرد خواسته هایش باز می کند.

رسانه ها نیز از نظر تغییر در ساختار زندگی و هم از نظر تلقین اندیشه ها و تصورها، نقش مؤثری در شکست ساختارها و ریشه های فرهنگ دینی و سنّتی و رشد اندیشه های تجددمآبانه داشته و دارند.

الف) توده ها و وسایل ارتباط توده ای

الف) توده ها و وسایل ارتباط توده ای

انقلاب صنعتی در اروپا، آغاز حاکمیت مدرنیته و سرآغاز بزرگ ترین دگرگونی در شیوه زندگی انسان غربی است. گسترش سریع کارخانه ها برای تولید انبوه کالا، همچنین نیاز به کارگران بسیار، خالی شدن روستاها و گسترش شدید شهرنشینی و فراوانی جمعیت،