- اشاره 3
- مقدمه و طرح مسئله 5
- هدف پژوهش 6
- سؤالات فرعی 7
- اشاره 7
- ضرورت پژوهش 7
- سؤالات پژوهش 7
- سؤال اصلی 7
- پیشینه پژوهش 10
- روش پژوهش 13
- فصول اصلی پژوهش 13
- اشاره 15
- مقدمه 17
- امید و توسعه؛ نگاهی به جایگاه امید در توسعه انسانی 21
- شاخص امید به زندگی؛ نگاهی به وضعیت آن در کشور ایران 23
- روانشناسی امید 24
- سرمایه اجتماعی 30
- نظریه های اجتماعی رفتاری رسانه 40
- نظریات تأثیر رسانه ها (نظریه تأثیر پیام های ارتباطی ) 47
- برجسته سازی 53
- فرایند 55
- حکم و ادعاهای نظریه 55
- نظریه چارچوب سازی 56
- اشاره 59
- 1. نظریه اقتدارگرا 59
- نظریات هنجاری رسانه ها 59
- 2. نظریه رسانه های آزاد 60
- 3. الگوی کمونیستی 60
- 4. الگوی رسانه توسعه بخش 61
- 5. الگوی مشارکت دموکراتیک رسانه ها 61
- 6. نظریه مسئولیت اجتماعی 62
- بایدها 64
- نبایدها 65
- امید و امیدواری در فرهنگ اسلامی؛ چارچوبی مأخوذ از قرآن و سنت 67
- اهمیت و ضرورت امید و امیدواری و آثار آن بر فرد و جامعه 68
- زیرساخت و بسترهای امید 71
- اشاره 72
- کارکردها و آثار امید در زندگی 72
- تسهیل سختی ها و تقویت روحیه انسان ها 73
- تحرک بخشی و تلاش زایی در انسان 73
- ویژگی های امید مطلوب؛ شاخصه های امید از منظر اسلام 73
- ایمان به خدا (توحید و معادباوری) و توکل بر او؛ قطع امید از دنیا 83
- اشاره 83
- تقوا و عمل صالح 85
- صبر و استقامت 86
- خودباوری، اطمینان و استحکام قوای نفس 87
- مهدویت و انتظار 87
- موانع امید و امیدواری 90
- اشاره 94
- موردکاوی 100
- اشاره 143
- سیاست گذاری فرهنگی و رسانه ای 145
- رهیافت حل مسئله و کاربرد آن در برنامه ریزی فرهنگی 146
- اشاره 146
- 4. مرحله Where یا کجا؟ 149
- 3. مرحله When یا چه وقت؟ 149
- موردکاوی رسانه و امیدواری اجتماعی 150
- 6. مرحله How چگونه؟ 150
- اشاره 167
- 3. عوامل و متغیرهای اجتماعی مؤثر بر امیدواری و ناامیدی در جامعه کنونی ایران کدام است؟ 171
- 2.نشانه های جامعه امیدوار کدام است؟ 171
- اشاره 171
- کل گرایانه 172
- جزءگرایانه 173
- ارائه پیشنهاد 174
- الف) فارسی 177
- اشاره 177
- اشاره 177
- ب) لاتین 185
- ج) سایت 186
ص:73
و ضرورت، بایسته ها و عوامل و موانع امیدواری در فرهنگ اسلامی، پایان بخش فصل ما خواهد بود که باید راهنمای فعالیت رسانه ملی قرار گیرد تا کارکردهای خود را در راستای امیدافزایی با الهام از آنها سامان بخشد.
امید و امیدواری در فرهنگ اسلامی؛ چارچوبی مأخوذ از قرآن و سنت
امید و امیدواری در فرهنگ اسلامی؛ چارچوبی مأخوذ از قرآن و سنت
به طور کلی رویکرد اسلام به بحث امید و امیدواری در نوع جهانبینی توحیدی و تعریف آن از انسان منعکس میشود. «جهان بینی توحیدی یعنی درک اینکه جهان از یک مشیت حکیمانه پدید آمده است و نظام هستی بر اساس خیر و جود و رحمت و رسانیدن موجودات به کمالات شایسته آنها استوار است... جهان ماهیت از اویی (إنا لله) و به سوی اویی (إنا الیه راجعون) دارد. موجودات جهان با نظامی هماهنگ به یک سو و به طرف یک مرکز، تکامل می یابند. آفرینش هیچ موجودی عبث و بیهوده و بدون هدف نیست. جهان با یک سلسله نظامات قطعی که "سنن الهیه" نامیده می شود اداره می شود. انسان در میان موجودات از شرافت و کرامت مخصوص برخوردار است و وظیفه و رسالتی خاص دارد [و] مسئول تکمیل و تربیت خود و اصلاح جامعه خویش است. جهان مدرسه انسان است و خداوند به هر انسانی بر طبق نیت و کوشش صحیح و درستش پاداش می دهد.» (مطهری، 1386: 16) امید و امیدواری هم در همین منظومه مورد توجه قرار گرفته و در تعالیم اسلامی (آیات قرآن کریم و روایات اهل بیت علیهم السلام ) و آموزه های اندیشمندان، ذیل عناوین متعدد، تأکیدات جدی بر آن شده است. در ادامه برای شناخت جایگاه امید و امیدواری در اسلام و همچنین کیفیت و چگونگی آن و عوامل و موانع آن، به مرور و شرح این تعالیم و آموزهها می پردازیم.