ص:74
طبعاً بازسازی مفاهیم و اصول اجتماعی قرآن و روایات، نیازمند تحول در روش فهم دین و ارتقای نگاه اجتماعی و نظام مند به نص است. ولی در حد مجال این گفتار می توان گفت که اگر تنها اصل حسن ظن بالله در جامعه ایمانی برقرار و در قالب روابط اجتماعی هم بازتولید شود، دیگر به چارچوب های نظری از جمله سرمایه اجتماعی نیازی نیست؛ چراکه اصل هنجاری حسن ظن بالله می تواند دیگر زوایای تبیینی یا توصیفی امید در جامعه را هم توضیح دهد. امام رضا علیه السلام در خصوص حسن ظن می فرمایند:
احس_ن الظن بالله، فان من حس_ن ظنه بالله کان عن_د ظنه و من رضی بالقلیل من الرزق قبل منه الیسیر من العمل. و من رضی بالیسیر من الحلال خفت مؤونته و نعم اهله و بصره الله دار الدن_یا و دواءه_ا و اخ_رجه منها س_الماً الی دارالسلام. (تحف العقول، ص449)
به خداوند خوش بین باش؛ زیرا هر که به خدا خوش بین باشد، خدا با گمان خ_وش او همراه است، و هر که به رزق و روزی اندک خشنود باشد، خ_داوند به کردار اندک او خشنود باشد، و هر که به اندک از روزی حلال خشنود باش_د، بارش سبک و خان_واده اش در نعمت باشد و خ_داوند او را به دنیا و دوای_ش بینا سازد و او را از دنیا به سلامت به دارالسلام بهشت رساند.
اهمیت و ضرورت امید و امیدواری و آثار آن بر فرد و جامعه
اهمیت و ضرورت امید و امیدواری و آثار آن بر فرد و جامعه
در تعالیم اسلامی، امید و امیدواری، که از معرفت و شناخت نسبت به مبدأ و معاد حاصل می شود، اساس همه تلاش های مفید و پرثمر انسانی و نیز منشأ اصلاح امور جامعه و رسیدن شخص به سعادت ابدی است؛ همان طور که ناامیدی و قطع امید از خداوند و روز جزا، منشأ فسادها و تبهکاری ها و منتهی