رسانه ملی و الگوی اسلامی _ ایرانی پیشرفت صفحه 159

ص:168

جامعه ما، دارای فرهنگی است که دین مبین اسلام اکثر اجزای آن را تشکیل می دهد و در عین حال، عناصری از ملیت هم که در فرهنگ ایرانی وجود دارد، سمت و سوی تأیید ارزش های مذهبی را دارد. ازاین رو، ورود دین به فرهنگ ایران، ورودی تصنعی و غیرمبتنی بر باورهای عمیق آزادمنشی نیست. از این بابت، جامعه امروز ایران، جامعه ای مذهبی است، اما فراتر از این استنباط واقع بینانه، پرسش اساسی قابل طرح پیش روی ما این است که از دین و وجوه گوناگون آن در جامعه، چه دریافتی وجود دارد و وجوه دین کدام ها هستند و سطوح و برش های گوناگون از این وجوه، تا کجا و تا چه اندازه می تواند در ساختار الگوی جامعه ای مشارکت کند که صفت و ویژگی دینی بودن را به خود بگیرد؟ آیا این وجوه دینی، حداکثری یا حداقلی است یا شق ثالثی را ایجاب می کند؟ تا چه میزان احکام اولیه و ثابت دین در ساختار جامعه وارد می شود و قلمروی تشریع برای مردم، به گونه ای که روندهای عادی زندگی اجتماعی آنان سر و سامان یابد، چه محدوده هایی دارد؟

این پرسش ها در کنار صدها پرسش مهم دیگر، به معنای آن است که در وضعیت موجود با وجود حضور دین در روندهای کلی جامعه، ما همچنان از ویژگی های عمل به دین و ارکان آن، از نظر فردی و اجتماعی فاصله داریم.

این فاصله تا اندازه زیادی به نوع تلقی ما از دین و احکام فردی و اجتماعی آن مربوط است. بنابراین، در طراحی هدفمند الگوی اسلامی _ ایرانی پیشرفت باید هم در میزان حضور دین در جنبه های اجتماعی و هم در میزان دینی بودن این حضور از نظر اینکه آنچه به نام دین