رسانه ملی و الگوی اسلامی _ ایرانی پیشرفت صفحه 176

ص:185

1- مقام معظم رهبری، 27/2/1388.
2- همان.
3- همان.

ز) نظارت

همواره زمینه های معطوف به تولید فساد و انحراف در ارکان زندگی فرد و جامعه، وجود دارد و افراد یا جوامع انسانی، در معرض لغزش هایی قرار می گیرند که اگر نهادهای نظارتی حکومت یا آنچه به انسان ها مربوط می شود، وظایف شان را به خوبی سامان دهی نکنند، امکان اثر گذار بودن زمینه ها از واقعیت سر در می آورد و برای فرد و جامعه مشکلات فراوانی را تدارک می بیند.

از نظر جامعه شناسان، اگر زمینه های انحرافات اجتماعی فراهم شود، اما نظارت هایی همچون حاکمیت دین بر قلوب مردم و اعمال قانون از راه عوامل و نهادهای مرتبط، مانند پلیس وجود نداشته باشد، در آن صورت، قطعاً آن انحراف رخ می دهد. وقتی مردم از درون، به وسیله دین و از بیرون، به وسیله عوامل قانون، امکان کنترل یافتند، لزوماً شرایط لازم فراهم شده برای انحراف های اجتماعی، محقق نمی شود. (تئوری انحرافات دورکهایم _ مرتون) این به معنای آن است که نظارت همگانی مردم بر خودشان و بر دیگران و بر حاکمیت از یک سو و نظارت های متنوع حاکمیت از سوی دیگر، سبب می شود همگان از دعوت کنندگان به خیر و آمرین به معروف و ناهیان از منکر تلقی شوند و مطابق ضوابطی که درباره اعمال این نظارت های همگانی وجود دارد، فضایی را پدید آورند که انحرافات نضج و نمو نکنند و منکرات نهی شده، کمرنگ و در نهایت، مرتفع شوند.

باید در این زمینه توجه داشت که ضرورت دارد امور خیر و معروف، در عرصه زندگی های فردی و جمعی، بر اساس مقتضیات جامعه، شناسایی و معرفی شوند و در عین حال، منکرات در اقتصاد و سیاست و