رسانه ملی و الگوی اسلامی _ ایرانی پیشرفت صفحه 190

ص:199

1- باقر ساروخانی، جامعه شناسی وسایل ارتباط جمعی، ص 120.
2- سیدمحمد دادگران، مبانی ارتباط جمعی، ص106.
3- سید حمید مولانا، «جهانی سازی فرهنگ»، روزنامه کیهان. تاریخ: 17/1/1379، ص18.

اجتماعی قرار داشته باشند تا بتوانند به طور مستقیم یا غیر مستقیم، نقش خاص خویش را در زندگی گروهی ایفا کنند. به همین دلیل، آگاهی اجتماعی، از مهم ترین ویژگی های زمان معاصر به شمار می رود.(1)

همواره نقش کارکردی رسانه ها در جوامع بشری، نقشی مهم و اثرگذار بوده است؛ زیرا آنها سبب پدید آمدن انقلاب های بزرگ اروپا بودند و این نقش تعیین کننده موجب شد تا جریان های جدید و آرمان ها و ایده ها و طرح های نو، به راحتی در دنیا گسترش یابند. باورها و مرام ها، اگر در قرون قبل، ماه ها و سال ها از دهی به دهی دیگر می رفت و گسترش می یافت، اما با وجود رسانه ها در جوامع امروز، سرعت حرکت آرا و باورها، شاید به ثانیه ها هم نرسد و چه بسا که ذهن های جست وجوگر در تکاپوی آن باشند و خود نیز سبب اشاعه و پیشرفت عقیده ای شوند. رسانه، مکانی است که در آن باورها و آرای گوناگون جامعه با هم تلاقی می کنند و از برخورد و تعامل آنها، اندیشه های تازه ای خلق می شود، راه حل هایی نو برای مسائل و معضلات اجتماعی پدید می آید و انگیزه های جدیدی برای حرکت ایجاد می شود. رسانه های زنده و فعال، فضای فکری جامعه را به پویایی و حرکت و آفرینندگی و مشارکت بر می انگیزند و سستی و بی رمقی آنها، برعکس جامعه را به بی حرکتی و فقر فکری و معنوی و زوال می کشاند. در تاریخ رسانه های جمعی با چهار عنصر اصلی روبه رو می شویم. یک نوع تکنولوژی، وضعیت سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی جامعه، مجموعه ای از فعالیت ها، وظایف یا نیازها و بالاخره مردم،(2) رسانه ها با سیلاب اطلاعات