رسانه ملی و الگوی اسلامی _ ایرانی پیشرفت صفحه 54

ص:63

نیل به توسعه نبوده است، بلکه مفهوم توسعه را نیز در بر می گیرد، به گونه ای که همراه با ارائه انبوه نظریات توسعه و اجرا و به کارگیری آن به طور عملی و شکست ها و تجدیدنظرهای به عمل آمده در هر دو عرصه نظریه و اجرا، مفهوم توسعه نیز دچار بازنگری و تحول شده است.(1)

توسعه در ادبیات اقتصادی، از سال 1945 تا سال 1970 میلادی به عنوان رشد اقتصادی مطرح بوده است. البته پیش از رشد اقتصادی، واژه های دیگری از آغاز دانش اقتصاد، از سال 1776، تا جنگ جهانی، به ویژه واژه پیشرفت و ترقی به کار رفته که در ادبیات کلاسیک و حتی نئوکلاسیک، مطرح بوده است. البته تلقی آن دوره از پیشرفت و ترقی و الزامات هر یک، با مطالبی که در آینده مورد نظر قرار می گیرد، متفاوت بوده است. در دهه های چهل و پنجاه میلادی، به ویژه پس از جنگ جهانی رشد اقتصادی، به هدف اصلی و محوری توسعه تبدیل شد و جهت گیری آن، شتابی در افزایش کمّی و مقداری بود که توسعه سریع صنعتی را هدف اصلی و محوری مطرح کردند. ازاین رو، تأکید اصلی روی تغییرهای کمّی در تولیدات صنعتی مطرح شد.(2)

این رشد اقتصادی، به دلیل اختلالاتی که در طول زمان برای آنها پیش آمد، سبب شد آنان به یکی از هدف های اصلی توسعه که همانا افزایش سطح رفاه و بهبود عمومی سطح زندگی بود، دست نیابند؛ زیرا با وجود تحقق رشد اقتصادی، هنوز هم بی سوادی، نداری و نابسامانی های اجتماعی، به ویژه بیماری، با وجود دست یابی به نرخ های رشد بالای