رسانه ملی و الگوی اسلامی _ ایرانی پیشرفت صفحه 66

ص:75

الگوها و استراتژی توسعه، به چشم می آید: الگوهایی که به عنوان سوسیالیستی، مطرح می گردند و الگوهایی که ذیل عنوان سرمایه داری، مطرح یا بررسی می شوند، غالباً هر دوی این الگوها در فضای جنگ سرد شکل گرفته اند و به درک سیستمی و شرایط زمانی حاکم در آن زمان مربوط می شوند.

پس از فروپاشی شوروی و تغییر و تحولاتی که در پایان دهه 80 و آغاز دهه 90 روی داد، جریان سازی هایی به وسیله نهادهایی مانند بانک جهانی و صندوق بین المللی پول و امثال آن به سمت سیاست هایی که متأثر از نگرش های برون نگر بود، انجام شد، به گونه ای که در پی هر الگو یا استراتژی ای که باشیم، عمدتاً نشانی نگرش های برون نگر را دریافت می کنیم. از دهه 1980، اقداماتی که به عنوان سیاست های تعدیل ساختاری یا سیاست های تعدیل اقتصادی مطرح شده اند یا بحث جهانی سازی که در دهه 1990 در این مسیر شکل گرفت، همگی الزاماتی تحمیلی به وسیله صندوق بین المللی پول و بانک جهانی، برای حرکت به سوی نگرش های برون نگرند.

به هر حال، اگر به بحث درباره مباحث مفهومی توسعه برگردیم، هنوز هم این مفهوم اجماع لازم را ندارد و باید گفت واژه توسعه، در زمینه مفهوم و روش، مناقشاتی دارد. بسیاری بر این باورند که اگر هر کشور دارای تعریف و درک درستی از توسعه ملی نباشد، بسیار محتمل است که سیاست های توصیه ای و الگوهای ارائه شده اش، با شرایط تاریخی، اجتماعی، اقتصادی و حتی مقتضیات جغرافیایی، منطبق نباشد و چه بسا الگوی توسعه آن کشور، به نسخه هایی ناکارآمد و حتی جریانی ضد توسعه تبدیل شود.

ج) تعامل فرهنگ و توسعه