به یاد معلم صفحه 105

27. نیازمندی هر جامعه ای به سه چیز

اشاره

امام صادق علیه السلام فرمودند: «لا یَسْتَغْنی اَهْلُ کُلِّ بَلَدٍ عَنْ ثَلاثَهٍ یَفْزَعُ اِلَیْهِ فی اَمْرِ دُنْیاهُمْ وَ آخِرَتِهِمْ فَاِنْ عَدَمُوا ذلِکَ کانَ هَمَجاً: فَقیهٌ عالِمٌ وَرِعٌ، وَ اَمیرُ خَیِّرٌ مُطاعٌ، وَ طَبیبٌ بَصیرٌ ثِقَهٌ؛ تمام مردم دنیا (و به عبارت دقیق تر هر کجا که زندگی اجتماعی وجود دارد) به سه چیز نیازمندند تا در امور دنیایی و آخرتی خود به آن پناه ببرند و اگر این سه چیز نباشد دنیا و آخرتشان بر باد است: فقیه دانشمند و با تقوی و فرمانروای خیرخواه و مقبول و پزشک متخصّص و مورد اعتماد». (1)

معنای «همج»

کلمه همج، که در این روایت آمده، چندین معنی دارد :

1. انسان های احمق و نادان و بی سر و پا.

2. کار بی حساب و کتاب و بدون تدبیر.