- پیشگفتار 1
- جهل عذر نیست 4
- 1. وجوب طلب علم 4
- اشاره 4
- کمال دین چیست؟ 5
- کوتاهی در فراگیری علم ممنوع! 6
- اشاره 9
- 2. اوج کمال 9
- کمال چیست؟ 9
- 1. فهم عمیق دین 10
- 2. صبر در برابر مشکلات 12
- 3. تقدیر المعیشه 13
- اشاره 14
- 3. تفقّه در دین 14
- کسانی که مایل به تقلید نیستند 15
- شاخه های سه گانه مسایل دینی 15
- خطر جدایی از اهل بیت علیهم السلام 16
- وابستگی علمی به بیگانگان ممنوع 17
- اشاره 19
- 4. یا معلّم باشید یا شاگرد! 19
- عالم مطاع کیست؟ 20
- دین از سیاست جدا نیست 21
- ارتباط بین عالم مطاع و تشکیل حکومت اسلامی 23
- 5. برتری عالم بر عابد! 24
- اشاره 24
- عبادت، هدف آفرینش 25
- اشاره 25
- ب) عدد تکثیر و معنای آن 26
- الف) تفاوت مقامات علمی دانشمندان 26
- علل برتری عالم بر عابد 27
- 6. مردم بر سه دسته اند 30
- اشاره 30
- غُثاء چیست؟ 30
- اقسام سه گانه مردم در قرآن 31
- ضرورت تعلیم در محضر علمای ربّانی 32
- 7. اهمیّت فوق العاده علم آموزی 34
- اشاره 34
- 1. اعجاز علمی پیامبر صلی الله علیه و آله 35
- 2. علم دین یا همه علوم؟ 35
- الف) نیازی به پیروی از عالمان دین نیست! 36
- 3. ابزارهای دشمن در مبارزه با عالمان دین 36
- اشاره 36
- ب) تقلید ناپسند است! 37
- ج) علما با عصر صنعت هماهنگ نیستند! 38
- ه ) پخش شایعات 39
- د) علما اختلاف نظر دارند 39
- 8. اجر تعلیم دادن 41
- اشاره 41
- اوّل: مباشرت و تسبیب 42
- دوم: بازاریابی هرمی مشروع! 42
- سوم: گستره روایت 43
- چهارم: خطر آموزش های زشت 44
- 9. فضیلت علم، عالم و متعلّم 46
- اشاره 46
- بخش اوّل: ارزش فوق العاده علم 47
- بخش دوم: سخن خداوند با حضرت دانیال 48
- اخلاق در دنیای امروز 50
- اشاره 52
- 10. فراگیری، عمل کردن و نشر علم 52
- اخلاص در عمل 53
- اشاره 53
- الف) اخلاص حضرت موسی علیه السلام 54
- ب) اخلاص حضرت علی علیه السلام 55
- ج) اخلاص طوعه 55
- پاداش مخترعان و مکتشفان 56
- اشاره 58
- 11. نورانیّت علم 58
- 1. مخاطب روایت 58
- 2. علم رسمی و غیر رسمی 59
- 3. علم تنها به تعلّم نیست 60
- 4. کارهای خداوند بی حکمت نیست 60
- 12. حقوق دانشمندان و عالمان 61
- 1. همه موجودات زنده اند! 64
- اشاره 64
- 13. تسبیح همه موجودات برای طالب علم 64
- 3. ارزش فوق العاده طالب علم 65
- 2. رابطه بین تسبیح و علم 65
- 14. بخشنده ترین بخشندگان 67
- اشاره 67
- فلسفه سؤال 68
- بخشنده ترین ها 68
- 15. رهبری علم و دانش 70
- انسان ها در دنیا مسافرند 70
- اشاره 70
- اشاره 73
- جایگاه تقوا 73
- 16. موعظه های بی اثر! 73
- 17. اخلاص 75
- اشاره 75
- علوم مادّی و الهی 75
- معنای اخلاص و راه تحصیل آن 76
- 18. علم سودمند 78
- اشاره 78
- تفاوت انسان با حیوان 78
- فلسفه عمل برخلاف علم 79
- 19. عالمان و حاکمان 81
- روح و جسم در جامعه 81
- اشاره 81
- ضرورت تشکیل حکومت دینی 82
- آثار سنّت های نیک 84
- 20. ارزش فوق العاده نشر علم و تبلیغ 84
- اشاره 84
- تشبیه اعمال انسان به ابرها و کوه ها 85
- بُعد معنوی زندگی بشر 87
- 21. سلاح قلم و بیان 87
- اشاره 87
- چگونه خطیب خوبی شویم؟ 88
- بعد مادّی زندگی بشر 89
- پرسیدن عیب نیست 90
- 22. پرسش کلید علم و دانایی 90
- اشاره 90
- لزوم رجوع به متخصّص 91
- جوشش با مردم 92
- 23. مطالب بسیار مهم 94
- اشاره 94
- نکات قابل توجّه 94
- اشاره 96
- 24. دو چیز عجیب 96
- به سخن نگاه کن 96
- عفو و گذشت 98
- سالخوردگان 99
- اشاره 99
- 25. معلّم الخیر 99
- پیشوای دادگر 100
- معلّمان 100
- یادی از شهید مطهّری رحمه الله 101
- اشاره 102
- 26. نظام ارزشی اسلام 102
- ارزش ها و ضدّ ارزش ها 102
- علم و تقوا و ایمان 103
- ارتباط بین علم و تقوا و ایمان 104
- معنای «همج» 105
- اشاره 105
- 27. نیازمندی هر جامعه ای به سه چیز 105
- 1. فقیه متّقی 106
- 2. زمامدار خیرخواه مقتدر 107
- 3. پزشک متخصّص و مورد اعتماد 108
- اشاره 109
- سخت ترین عذاب! 109
- فلسفه سختی عذاب عالم بی عمل 109
- 28. شدیدترین عذاب ها 109
- عالم بی عمل یا عالم محتکر! 110
- مبارزه با معلول یا علّت؟ 112
- 29. مهم تر از علم! 112
- اشاره 112
- تفسیر دیگر روایت 113
- اشاره 115
- اوّل: یک دوره فشرده اخلاق اسلامی 115
- 30. عُجب مانع تحصیل علم 115
- دوم: تفاوت خودبرتر بینی با مفاهیم مشابه 116
- سوم: خودبرتر بین به دنبال دانش نیست 116
- پنجم: مبارزه با رذایل اخلاقی 117
- چهارم: نادانی و بخل مذموم ترین رذایل اخلاقی 117
- اشاره 118
- 31. ارکان سه گانه 118
- دوم: «عالم» باید «عامل» باشد 119
- اول: «عالم» باید «ناطق» باشد 119
- معنای حَسَب و نَسَبْ 121
- 32. شریف ترین حسب ها 121
- اشاره 121
- اشاره 124
- 33. تعلیم و تعلّم الزامی است 124
- ارشاد جاهل و امر به معروف و نهی از منکر 124
- معجزه حدیث فوق 125
- 34. علم و یقین 127
- تفاوت «علم» و «باور» 127
- اشاره 127
- علل عمل نکردن به علم و یقین 128
- علم بدون فهم! 130
- اشاره 130
- 35. همه چیز در پرتو اندیشه 130
- تلاوت بدون تدبّر 131
- عبادت بی تفکّر 132
- 36. معیار قبولی اعمال 134
- اشاره 134
- کیفیّت یا کمیّت؟ 134
- کیفیّت مقدم است 135
- سؤال کلید مجهولات 137
- 37. در پرسیدن خجالت نکشید! 137
- اشاره 137
- پرسش گری، افتخار مسلمانان است 138
- اشاره 140
- 38. حیای عالمانه و جاهلانه! 140
- سؤال و جواب حتّی در میدان جنگ 141
- اشاره 142
- 39. جایگاه دانشمندان 142
- برتری دانشمندان بر عابدان 143
- برتری علما بر شهدا 143
- 40. عالم بی عمل 145
- اشاره 145
- عالمان هواپرست قرن بیستم 146
- منابع و مآخذ 148
داشت» و این تفسیر هم با آن عذاب متناسب است. چون عالمی که دانش خود را در معرض استفاده نیازمندان به آن قرار نمی دهد همانند محتکری است که به هنگام قحطی، موادّ غذایی را انبار کرده و اجازه نمی دهد گرسنگان از آن استفاده کنند. مگر در فقه گفته نشده که اگر شخصی بیمار باشد و تنها داروی نجاتش در دست شخصی باشد و به او ندهد تا بمیرد، چنین شخصی مستحق مذمّت و سرزنش است؟ حال اگر این دارو جوابگوی نیاز ده ها نفر، صدها نفر، هزاران نفر باشد و به آن ها ندهد تا تمام آن ها بمیرند، چطور؟! عالم محتکری که دانش خود را در اختیار نیازمندان به آن قرار نمی دهد نیز در حکم چنان انسانی است و مستحق بدترین عقوبت ها و شدیدترین عذاب هاست.
* * *