به یاد معلم صفحه 119

اول: «عالم» باید «ناطق» باشد

اگر «عالم» «ناطق» نباشد همچون گنج پنهان در زیر خاک ها نتیجه ای برای جامعه نخواهد داشت. بنابراین، سخنوری عالم، نه تنها عیب محسوب نمی شود، بلکه لازمه یک عالم از دیدگاه امام علی علیه السلام است. همانگونه که خود حضرت، هم مصداق کامل و أتمّ عالم بود و هم سخنوری بسیار قوی و بی نظیر.

علاوه بر این، «نطق» عالم، باید همچون نطق پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله باشد که هرگز از روی هوا و هوس سخن نمی گفت (وَمَا یَنْطِقُ

عَنِ الْهَوَی). (1)

بنابراین، عالم باید ناطق باشد و در مسیر رضای خدا سخن گوید؛ نه هوای نفس.

دوم: «عالم» باید «عامل» باشد

عالم ناطق و دانشمند سخنور قبل از آن که مردم را دعوت به چیزی کند، باید خود به آن عمل نماید و پیش از آن که مردم را از عمل به چیزی نهی کند، باید خود تارک آن باشد. در این صورت است که چنین دانشمندی «عالم ربّانی» می شود و «نگاه کردن به چهره اش» (2) و «نظرکردن به درب خانه اش» (3) و «حضور در

1- . سوره نجم، آیه 3.
2- . روایات مربوط به این موضوع را در کتاب «العلم و الحکمه فی الکتاب و السنّه»،ص350،ح 1414 به بعد مطالعه فرمایید.
3- . عده الداعی، ج 1، ص 90.