- پیشگفتار 1
- جهل عذر نیست 4
- 1. وجوب طلب علم 4
- اشاره 4
- کمال دین چیست؟ 5
- کوتاهی در فراگیری علم ممنوع! 6
- 2. اوج کمال 9
- اشاره 9
- کمال چیست؟ 9
- 1. فهم عمیق دین 10
- 2. صبر در برابر مشکلات 12
- 3. تقدیر المعیشه 13
- 3. تفقّه در دین 14
- اشاره 14
- کسانی که مایل به تقلید نیستند 15
- شاخه های سه گانه مسایل دینی 15
- خطر جدایی از اهل بیت علیهم السلام 16
- وابستگی علمی به بیگانگان ممنوع 17
- 4. یا معلّم باشید یا شاگرد! 19
- اشاره 19
- عالم مطاع کیست؟ 20
- دین از سیاست جدا نیست 21
- ارتباط بین عالم مطاع و تشکیل حکومت اسلامی 23
- 5. برتری عالم بر عابد! 24
- اشاره 24
- عبادت، هدف آفرینش 25
- اشاره 25
- الف) تفاوت مقامات علمی دانشمندان 26
- ب) عدد تکثیر و معنای آن 26
- علل برتری عالم بر عابد 27
- اشاره 30
- غُثاء چیست؟ 30
- 6. مردم بر سه دسته اند 30
- اقسام سه گانه مردم در قرآن 31
- ضرورت تعلیم در محضر علمای ربّانی 32
- اشاره 34
- 7. اهمیّت فوق العاده علم آموزی 34
- 2. علم دین یا همه علوم؟ 35
- 1. اعجاز علمی پیامبر صلی الله علیه و آله 35
- 3. ابزارهای دشمن در مبارزه با عالمان دین 36
- اشاره 36
- الف) نیازی به پیروی از عالمان دین نیست! 36
- ب) تقلید ناپسند است! 37
- ج) علما با عصر صنعت هماهنگ نیستند! 38
- ه ) پخش شایعات 39
- د) علما اختلاف نظر دارند 39
- 8. اجر تعلیم دادن 41
- اشاره 41
- دوم: بازاریابی هرمی مشروع! 42
- اوّل: مباشرت و تسبیب 42
- سوم: گستره روایت 43
- چهارم: خطر آموزش های زشت 44
- اشاره 46
- 9. فضیلت علم، عالم و متعلّم 46
- بخش اوّل: ارزش فوق العاده علم 47
- بخش دوم: سخن خداوند با حضرت دانیال 48
- اخلاق در دنیای امروز 50
- اشاره 52
- 10. فراگیری، عمل کردن و نشر علم 52
- اشاره 53
- اخلاص در عمل 53
- الف) اخلاص حضرت موسی علیه السلام 54
- ب) اخلاص حضرت علی علیه السلام 55
- ج) اخلاص طوعه 55
- پاداش مخترعان و مکتشفان 56
- 11. نورانیّت علم 58
- اشاره 58
- 1. مخاطب روایت 58
- 2. علم رسمی و غیر رسمی 59
- 3. علم تنها به تعلّم نیست 60
- 4. کارهای خداوند بی حکمت نیست 60
- 12. حقوق دانشمندان و عالمان 61
- 13. تسبیح همه موجودات برای طالب علم 64
- 1. همه موجودات زنده اند! 64
- اشاره 64
- 3. ارزش فوق العاده طالب علم 65
- 2. رابطه بین تسبیح و علم 65
- 14. بخشنده ترین بخشندگان 67
- اشاره 67
- فلسفه سؤال 68
- بخشنده ترین ها 68
- 15. رهبری علم و دانش 70
- انسان ها در دنیا مسافرند 70
- اشاره 70
- 16. موعظه های بی اثر! 73
- جایگاه تقوا 73
- اشاره 73
- 17. اخلاص 75
- اشاره 75
- علوم مادّی و الهی 75
- معنای اخلاص و راه تحصیل آن 76
- اشاره 78
- 18. علم سودمند 78
- تفاوت انسان با حیوان 78
- فلسفه عمل برخلاف علم 79
- اشاره 81
- روح و جسم در جامعه 81
- 19. عالمان و حاکمان 81
- ضرورت تشکیل حکومت دینی 82
- آثار سنّت های نیک 84
- 20. ارزش فوق العاده نشر علم و تبلیغ 84
- اشاره 84
- تشبیه اعمال انسان به ابرها و کوه ها 85
- بُعد معنوی زندگی بشر 87
- اشاره 87
- 21. سلاح قلم و بیان 87
- چگونه خطیب خوبی شویم؟ 88
- بعد مادّی زندگی بشر 89
- 22. پرسش کلید علم و دانایی 90
- پرسیدن عیب نیست 90
- اشاره 90
- لزوم رجوع به متخصّص 91
- جوشش با مردم 92
- 23. مطالب بسیار مهم 94
- اشاره 94
- نکات قابل توجّه 94
- 24. دو چیز عجیب 96
- اشاره 96
- به سخن نگاه کن 96
- عفو و گذشت 98
- سالخوردگان 99
- اشاره 99
- 25. معلّم الخیر 99
- معلّمان 100
- پیشوای دادگر 100
- یادی از شهید مطهّری رحمه الله 101
- ارزش ها و ضدّ ارزش ها 102
- اشاره 102
- 26. نظام ارزشی اسلام 102
- علم و تقوا و ایمان 103
- ارتباط بین علم و تقوا و ایمان 104
- معنای «همج» 105
- اشاره 105
- 27. نیازمندی هر جامعه ای به سه چیز 105
- 1. فقیه متّقی 106
- 2. زمامدار خیرخواه مقتدر 107
- 3. پزشک متخصّص و مورد اعتماد 108
- اشاره 109
- سخت ترین عذاب! 109
- فلسفه سختی عذاب عالم بی عمل 109
- 28. شدیدترین عذاب ها 109
- عالم بی عمل یا عالم محتکر! 110
- مبارزه با معلول یا علّت؟ 112
- 29. مهم تر از علم! 112
- اشاره 112
- تفسیر دیگر روایت 113
- اوّل: یک دوره فشرده اخلاق اسلامی 115
- 30. عُجب مانع تحصیل علم 115
- اشاره 115
- دوم: تفاوت خودبرتر بینی با مفاهیم مشابه 116
- سوم: خودبرتر بین به دنبال دانش نیست 116
- چهارم: نادانی و بخل مذموم ترین رذایل اخلاقی 117
- پنجم: مبارزه با رذایل اخلاقی 117
- اشاره 118
- 31. ارکان سه گانه 118
- دوم: «عالم» باید «عامل» باشد 119
- اول: «عالم» باید «ناطق» باشد 119
- معنای حَسَب و نَسَبْ 121
- 32. شریف ترین حسب ها 121
- اشاره 121
- ارشاد جاهل و امر به معروف و نهی از منکر 124
- اشاره 124
- 33. تعلیم و تعلّم الزامی است 124
- معجزه حدیث فوق 125
- 34. علم و یقین 127
- تفاوت «علم» و «باور» 127
- اشاره 127
- علل عمل نکردن به علم و یقین 128
- اشاره 130
- 35. همه چیز در پرتو اندیشه 130
- علم بدون فهم! 130
- تلاوت بدون تدبّر 131
- عبادت بی تفکّر 132
- کیفیّت یا کمیّت؟ 134
- اشاره 134
- 36. معیار قبولی اعمال 134
- کیفیّت مقدم است 135
- سؤال کلید مجهولات 137
- اشاره 137
- 37. در پرسیدن خجالت نکشید! 137
- پرسش گری، افتخار مسلمانان است 138
- 38. حیای عالمانه و جاهلانه! 140
- اشاره 140
- سؤال و جواب حتّی در میدان جنگ 141
- 39. جایگاه دانشمندان 142
- اشاره 142
- برتری علما بر شهدا 143
- برتری دانشمندان بر عابدان 143
- 40. عالم بی عمل 145
- اشاره 145
- عالمان هواپرست قرن بیستم 146
- منابع و مآخذ 148
افضل است، یا عابدی که چنین صفاتی ندارد؟ امام فرمود: راوی حدیث ما با صفات فوق، از هزار عابد برتر است». (1)
عبادت، هدف آفرینش
اشاره
عبادت مطابق آیات قرآن هدف آفرینش است، بدین جهت خداوند متعال فرمود: (وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالاِْنسَ إِلاَّ لِیَعْبُدُونِ)؛ «من جن و انس را نیافریدم جز برای این که مرا پرستش کنند (و از این راه تکامل یابند و به من نزدیک شوند)». (2)
عبادت سبب قرب به خداوند متعال و وسیله افتخار بنی آدم است، امّا در مقایسه بین عبادت و علم، و عابد و دانشمند، امام معصوم علم و عالم را ترجیح می دهد، آن هم چه ترجیحی!
عالم در یک روایت هزار برابر و در حدیث دیگر هفتاد هزار برابر افضل از عابد شمرده شده است.
سؤال: آیا دو روایت فوق که یکی 1000 برابر و دیگری 70000 برابر می گوید با هم منافات ندارد؟
جواب: دو راه جمع می توان برای حلّ تنافی و تعارض دو روایت مورد بحث بیان کرد :
1- . اصول کافی، ج 1، ص 33، ح 9.
2- . سوره ذاریات، آیه 56 .