- پیشگفتار 1
- جهل عذر نیست 4
- 1. وجوب طلب علم 4
- اشاره 4
- کمال دین چیست؟ 5
- کوتاهی در فراگیری علم ممنوع! 6
- 2. اوج کمال 9
- اشاره 9
- کمال چیست؟ 9
- 1. فهم عمیق دین 10
- 2. صبر در برابر مشکلات 12
- 3. تقدیر المعیشه 13
- اشاره 14
- 3. تفقّه در دین 14
- کسانی که مایل به تقلید نیستند 15
- شاخه های سه گانه مسایل دینی 15
- خطر جدایی از اهل بیت علیهم السلام 16
- وابستگی علمی به بیگانگان ممنوع 17
- اشاره 19
- 4. یا معلّم باشید یا شاگرد! 19
- عالم مطاع کیست؟ 20
- دین از سیاست جدا نیست 21
- ارتباط بین عالم مطاع و تشکیل حکومت اسلامی 23
- اشاره 24
- 5. برتری عالم بر عابد! 24
- عبادت، هدف آفرینش 25
- اشاره 25
- ب) عدد تکثیر و معنای آن 26
- الف) تفاوت مقامات علمی دانشمندان 26
- علل برتری عالم بر عابد 27
- 6. مردم بر سه دسته اند 30
- اشاره 30
- غُثاء چیست؟ 30
- اقسام سه گانه مردم در قرآن 31
- ضرورت تعلیم در محضر علمای ربّانی 32
- اشاره 34
- 7. اهمیّت فوق العاده علم آموزی 34
- 1. اعجاز علمی پیامبر صلی الله علیه و آله 35
- 2. علم دین یا همه علوم؟ 35
- الف) نیازی به پیروی از عالمان دین نیست! 36
- اشاره 36
- 3. ابزارهای دشمن در مبارزه با عالمان دین 36
- ب) تقلید ناپسند است! 37
- ج) علما با عصر صنعت هماهنگ نیستند! 38
- ه ) پخش شایعات 39
- د) علما اختلاف نظر دارند 39
- 8. اجر تعلیم دادن 41
- اشاره 41
- دوم: بازاریابی هرمی مشروع! 42
- اوّل: مباشرت و تسبیب 42
- سوم: گستره روایت 43
- چهارم: خطر آموزش های زشت 44
- اشاره 46
- 9. فضیلت علم، عالم و متعلّم 46
- بخش اوّل: ارزش فوق العاده علم 47
- بخش دوم: سخن خداوند با حضرت دانیال 48
- اخلاق در دنیای امروز 50
- اشاره 52
- 10. فراگیری، عمل کردن و نشر علم 52
- اخلاص در عمل 53
- اشاره 53
- الف) اخلاص حضرت موسی علیه السلام 54
- ب) اخلاص حضرت علی علیه السلام 55
- ج) اخلاص طوعه 55
- پاداش مخترعان و مکتشفان 56
- اشاره 58
- 11. نورانیّت علم 58
- 1. مخاطب روایت 58
- 2. علم رسمی و غیر رسمی 59
- 4. کارهای خداوند بی حکمت نیست 60
- 3. علم تنها به تعلّم نیست 60
- 12. حقوق دانشمندان و عالمان 61
- اشاره 64
- 13. تسبیح همه موجودات برای طالب علم 64
- 1. همه موجودات زنده اند! 64
- 2. رابطه بین تسبیح و علم 65
- 3. ارزش فوق العاده طالب علم 65
- 14. بخشنده ترین بخشندگان 67
- اشاره 67
- فلسفه سؤال 68
- بخشنده ترین ها 68
- 15. رهبری علم و دانش 70
- اشاره 70
- انسان ها در دنیا مسافرند 70
- جایگاه تقوا 73
- 16. موعظه های بی اثر! 73
- اشاره 73
- اشاره 75
- علوم مادّی و الهی 75
- 17. اخلاص 75
- معنای اخلاص و راه تحصیل آن 76
- 18. علم سودمند 78
- اشاره 78
- تفاوت انسان با حیوان 78
- فلسفه عمل برخلاف علم 79
- 19. عالمان و حاکمان 81
- اشاره 81
- روح و جسم در جامعه 81
- ضرورت تشکیل حکومت دینی 82
- آثار سنّت های نیک 84
- 20. ارزش فوق العاده نشر علم و تبلیغ 84
- اشاره 84
- تشبیه اعمال انسان به ابرها و کوه ها 85
- بُعد معنوی زندگی بشر 87
- اشاره 87
- 21. سلاح قلم و بیان 87
- چگونه خطیب خوبی شویم؟ 88
- بعد مادّی زندگی بشر 89
- 22. پرسش کلید علم و دانایی 90
- پرسیدن عیب نیست 90
- اشاره 90
- لزوم رجوع به متخصّص 91
- جوشش با مردم 92
- اشاره 94
- 23. مطالب بسیار مهم 94
- نکات قابل توجّه 94
- 24. دو چیز عجیب 96
- اشاره 96
- به سخن نگاه کن 96
- عفو و گذشت 98
- سالخوردگان 99
- 25. معلّم الخیر 99
- اشاره 99
- معلّمان 100
- پیشوای دادگر 100
- یادی از شهید مطهّری رحمه الله 101
- اشاره 102
- 26. نظام ارزشی اسلام 102
- ارزش ها و ضدّ ارزش ها 102
- علم و تقوا و ایمان 103
- ارتباط بین علم و تقوا و ایمان 104
- معنای «همج» 105
- اشاره 105
- 27. نیازمندی هر جامعه ای به سه چیز 105
- 1. فقیه متّقی 106
- 2. زمامدار خیرخواه مقتدر 107
- 3. پزشک متخصّص و مورد اعتماد 108
- اشاره 109
- فلسفه سختی عذاب عالم بی عمل 109
- سخت ترین عذاب! 109
- 28. شدیدترین عذاب ها 109
- عالم بی عمل یا عالم محتکر! 110
- اشاره 112
- مبارزه با معلول یا علّت؟ 112
- 29. مهم تر از علم! 112
- تفسیر دیگر روایت 113
- اوّل: یک دوره فشرده اخلاق اسلامی 115
- 30. عُجب مانع تحصیل علم 115
- اشاره 115
- دوم: تفاوت خودبرتر بینی با مفاهیم مشابه 116
- سوم: خودبرتر بین به دنبال دانش نیست 116
- چهارم: نادانی و بخل مذموم ترین رذایل اخلاقی 117
- پنجم: مبارزه با رذایل اخلاقی 117
- اشاره 118
- 31. ارکان سه گانه 118
- اول: «عالم» باید «ناطق» باشد 119
- دوم: «عالم» باید «عامل» باشد 119
- معنای حَسَب و نَسَبْ 121
- اشاره 121
- 32. شریف ترین حسب ها 121
- اشاره 124
- 33. تعلیم و تعلّم الزامی است 124
- ارشاد جاهل و امر به معروف و نهی از منکر 124
- معجزه حدیث فوق 125
- تفاوت «علم» و «باور» 127
- اشاره 127
- 34. علم و یقین 127
- علل عمل نکردن به علم و یقین 128
- اشاره 130
- 35. همه چیز در پرتو اندیشه 130
- علم بدون فهم! 130
- تلاوت بدون تدبّر 131
- عبادت بی تفکّر 132
- 36. معیار قبولی اعمال 134
- کیفیّت یا کمیّت؟ 134
- اشاره 134
- کیفیّت مقدم است 135
- سؤال کلید مجهولات 137
- اشاره 137
- 37. در پرسیدن خجالت نکشید! 137
- پرسش گری، افتخار مسلمانان است 138
- اشاره 140
- 38. حیای عالمانه و جاهلانه! 140
- سؤال و جواب حتّی در میدان جنگ 141
- 39. جایگاه دانشمندان 142
- اشاره 142
- برتری علما بر شهدا 143
- برتری دانشمندان بر عابدان 143
- 40. عالم بی عمل 145
- اشاره 145
- عالمان هواپرست قرن بیستم 146
- منابع و مآخذ 148
جواب: علم و عالم در این روایت مطلق است. بنابراین، حدیث مذکور شامل تمام علوم مفید برای جامعه می شود. مثلاً شامل علم طب که باعث نجات جان انسان ها می گردد، یا علم راه و ساختمان که سلامتی انسان را در مواجه با گرما و سرما تأمین کرده و انسان را در برابر هجوم حیوانات حفظ می کند و حرکت وسایل نقلیه را در مسیر جاده ها تضمین می کند و مانند آن نیز می شود، هر چند علم دین به خاطر اهمیّت ویژه اش در صف اوّل این علوم قرار دارد.
3. ابزارهای دشمن در مبارزه با عالمان دین
اشاره
دشمنان دین خدا، آزادی و سعادت بشر، دائماً با عالمان دین درگیرند و با آن ها به مبارزه بر خواسته و در این راه از امور مختلفی بهره می گیرند؛ که به چند مورد آن می پردازیم :
الف) نیازی به پیروی از عالمان دین نیست!
چه نیازی است که به دنبال عالمان دین برویم و از سخنرانی ها و کتاب های آنان استفاده کنیم و اعمالمان را بر طبق فتاوای یک مرجع تقلید بجا آوریم؟ ما خود تحصیل کرده وباسوادیم و با استفاده از کتاب خدا و سخنان و سنّت رسول خدا صلی الله علیه و آله و امامان معصوم علیهم السلام اعمالمان را انجام می دهیم!
این سخن مانند آن است که گفته شود: از امروز ما به هیچ طبیب و بیمارستان و درمانگاهی مراجعه نمی کنیم، بلکه با مطالعه چند