- پیشگفتار 1
- جهل عذر نیست 4
- 1. وجوب طلب علم 4
- اشاره 4
- کمال دین چیست؟ 5
- کوتاهی در فراگیری علم ممنوع! 6
- 2. اوج کمال 9
- اشاره 9
- کمال چیست؟ 9
- 1. فهم عمیق دین 10
- 2. صبر در برابر مشکلات 12
- 3. تقدیر المعیشه 13
- 3. تفقّه در دین 14
- اشاره 14
- کسانی که مایل به تقلید نیستند 15
- شاخه های سه گانه مسایل دینی 15
- خطر جدایی از اهل بیت علیهم السلام 16
- وابستگی علمی به بیگانگان ممنوع 17
- اشاره 19
- 4. یا معلّم باشید یا شاگرد! 19
- عالم مطاع کیست؟ 20
- دین از سیاست جدا نیست 21
- ارتباط بین عالم مطاع و تشکیل حکومت اسلامی 23
- اشاره 24
- 5. برتری عالم بر عابد! 24
- عبادت، هدف آفرینش 25
- اشاره 25
- ب) عدد تکثیر و معنای آن 26
- الف) تفاوت مقامات علمی دانشمندان 26
- علل برتری عالم بر عابد 27
- 6. مردم بر سه دسته اند 30
- اشاره 30
- غُثاء چیست؟ 30
- اقسام سه گانه مردم در قرآن 31
- ضرورت تعلیم در محضر علمای ربّانی 32
- 7. اهمیّت فوق العاده علم آموزی 34
- اشاره 34
- 1. اعجاز علمی پیامبر صلی الله علیه و آله 35
- 2. علم دین یا همه علوم؟ 35
- 3. ابزارهای دشمن در مبارزه با عالمان دین 36
- اشاره 36
- الف) نیازی به پیروی از عالمان دین نیست! 36
- ب) تقلید ناپسند است! 37
- ج) علما با عصر صنعت هماهنگ نیستند! 38
- ه ) پخش شایعات 39
- د) علما اختلاف نظر دارند 39
- 8. اجر تعلیم دادن 41
- اشاره 41
- اوّل: مباشرت و تسبیب 42
- دوم: بازاریابی هرمی مشروع! 42
- سوم: گستره روایت 43
- چهارم: خطر آموزش های زشت 44
- 9. فضیلت علم، عالم و متعلّم 46
- اشاره 46
- بخش اوّل: ارزش فوق العاده علم 47
- بخش دوم: سخن خداوند با حضرت دانیال 48
- اخلاق در دنیای امروز 50
- اشاره 52
- 10. فراگیری، عمل کردن و نشر علم 52
- اخلاص در عمل 53
- اشاره 53
- الف) اخلاص حضرت موسی علیه السلام 54
- ب) اخلاص حضرت علی علیه السلام 55
- ج) اخلاص طوعه 55
- پاداش مخترعان و مکتشفان 56
- 11. نورانیّت علم 58
- اشاره 58
- 1. مخاطب روایت 58
- 2. علم رسمی و غیر رسمی 59
- 3. علم تنها به تعلّم نیست 60
- 4. کارهای خداوند بی حکمت نیست 60
- 12. حقوق دانشمندان و عالمان 61
- 1. همه موجودات زنده اند! 64
- اشاره 64
- 13. تسبیح همه موجودات برای طالب علم 64
- 3. ارزش فوق العاده طالب علم 65
- 2. رابطه بین تسبیح و علم 65
- 14. بخشنده ترین بخشندگان 67
- اشاره 67
- فلسفه سؤال 68
- بخشنده ترین ها 68
- 15. رهبری علم و دانش 70
- انسان ها در دنیا مسافرند 70
- اشاره 70
- 16. موعظه های بی اثر! 73
- اشاره 73
- جایگاه تقوا 73
- اشاره 75
- علوم مادّی و الهی 75
- 17. اخلاص 75
- معنای اخلاص و راه تحصیل آن 76
- اشاره 78
- 18. علم سودمند 78
- تفاوت انسان با حیوان 78
- فلسفه عمل برخلاف علم 79
- 19. عالمان و حاکمان 81
- روح و جسم در جامعه 81
- اشاره 81
- ضرورت تشکیل حکومت دینی 82
- آثار سنّت های نیک 84
- 20. ارزش فوق العاده نشر علم و تبلیغ 84
- اشاره 84
- تشبیه اعمال انسان به ابرها و کوه ها 85
- بُعد معنوی زندگی بشر 87
- اشاره 87
- 21. سلاح قلم و بیان 87
- چگونه خطیب خوبی شویم؟ 88
- بعد مادّی زندگی بشر 89
- پرسیدن عیب نیست 90
- 22. پرسش کلید علم و دانایی 90
- اشاره 90
- لزوم رجوع به متخصّص 91
- جوشش با مردم 92
- اشاره 94
- 23. مطالب بسیار مهم 94
- نکات قابل توجّه 94
- اشاره 96
- به سخن نگاه کن 96
- 24. دو چیز عجیب 96
- عفو و گذشت 98
- سالخوردگان 99
- 25. معلّم الخیر 99
- اشاره 99
- پیشوای دادگر 100
- معلّمان 100
- یادی از شهید مطهّری رحمه الله 101
- اشاره 102
- 26. نظام ارزشی اسلام 102
- ارزش ها و ضدّ ارزش ها 102
- علم و تقوا و ایمان 103
- ارتباط بین علم و تقوا و ایمان 104
- معنای «همج» 105
- اشاره 105
- 27. نیازمندی هر جامعه ای به سه چیز 105
- 1. فقیه متّقی 106
- 2. زمامدار خیرخواه مقتدر 107
- 3. پزشک متخصّص و مورد اعتماد 108
- اشاره 109
- سخت ترین عذاب! 109
- فلسفه سختی عذاب عالم بی عمل 109
- 28. شدیدترین عذاب ها 109
- عالم بی عمل یا عالم محتکر! 110
- مبارزه با معلول یا علّت؟ 112
- 29. مهم تر از علم! 112
- اشاره 112
- تفسیر دیگر روایت 113
- اشاره 115
- اوّل: یک دوره فشرده اخلاق اسلامی 115
- 30. عُجب مانع تحصیل علم 115
- سوم: خودبرتر بین به دنبال دانش نیست 116
- دوم: تفاوت خودبرتر بینی با مفاهیم مشابه 116
- پنجم: مبارزه با رذایل اخلاقی 117
- چهارم: نادانی و بخل مذموم ترین رذایل اخلاقی 117
- اشاره 118
- 31. ارکان سه گانه 118
- دوم: «عالم» باید «عامل» باشد 119
- اول: «عالم» باید «ناطق» باشد 119
- معنای حَسَب و نَسَبْ 121
- اشاره 121
- 32. شریف ترین حسب ها 121
- اشاره 124
- 33. تعلیم و تعلّم الزامی است 124
- ارشاد جاهل و امر به معروف و نهی از منکر 124
- معجزه حدیث فوق 125
- تفاوت «علم» و «باور» 127
- 34. علم و یقین 127
- اشاره 127
- علل عمل نکردن به علم و یقین 128
- علم بدون فهم! 130
- اشاره 130
- 35. همه چیز در پرتو اندیشه 130
- تلاوت بدون تدبّر 131
- عبادت بی تفکّر 132
- 36. معیار قبولی اعمال 134
- اشاره 134
- کیفیّت یا کمیّت؟ 134
- کیفیّت مقدم است 135
- سؤال کلید مجهولات 137
- 37. در پرسیدن خجالت نکشید! 137
- اشاره 137
- پرسش گری، افتخار مسلمانان است 138
- اشاره 140
- 38. حیای عالمانه و جاهلانه! 140
- سؤال و جواب حتّی در میدان جنگ 141
- اشاره 142
- 39. جایگاه دانشمندان 142
- برتری دانشمندان بر عابدان 143
- برتری علما بر شهدا 143
- 40. عالم بی عمل 145
- اشاره 145
- عالمان هواپرست قرن بیستم 146
- منابع و مآخذ 148
8. اجر تعلیم دادن
اشاره
ابوبصیر می گوید: از امام صادق علیه السلام شنیدم که می فرمود :
«مَنْ عَلَّمَ خَیْراً فَلَهُ مِثْلُ اَجْرِ مَنْ عَمِلَ بِه، قُلْتُ: فَاِنْ عَلَّمَهُ غَیْرَهُ یَجْری ذلِکَ لَهُ؟ قالَ: اِنْ عَلَّمَهُ النّاسَ کُلَّهُمْ جَری لَهُ، قُلْتُ: فَاِنْ ماتَ؟ قالَ: وَ اِنْ ماتَ؛ کسی که مطلب خوبی به دیگری تعلیم دهد همانندی اجری که به متعلّم می دهند به او نیز خواهند داد. ابوبصیر گوید: پرسیدم. اگر متعلّم آنچه را فرا گرفته به شخص ثالثی یاد دهد آیا همان اجر برای معلّم اوّل لحاظ می شود؟ امام فرمود اگر متعلّم آنچه را فرا گرفته به تمام مردم دنیا تعلیم دهد معادل اجر همه آن ها به معلم اوّل نیز داده می شود. پرسیدم: اگر معلم اوّل از دنیا رفته باشد چطور؟ امام فرمود: هر چند از دنیا رفته باشد!». (1)
منطق اسلام در مورد تعلیم و فراگیری علم و دانش بسیار ارزشمند و درخور توجّه و عنایت است. به نکاتی در مورد روایت توجّه فرمایید :
1- . اصول کافی، ج 1، باب ثواب العالم و المتعلّم، ص 35، ح3.