به یاد معلم صفحه 5

نیست، و باید در پی فراگیری علم و دانش باشد. در حدیثی آمده است که: «خداوند در روز قیامت به بنده اش (که در واجبات ومحرّمات کوتاهی کرده) می گوید: آیا می دانستی و کوتاهی کردی؟ اگر بگوید: بله، به وی می گوید: چرا برخلاف علم خود عمل کردی؟ و اگر بگوید: نمی دانستم به او می گوید: «اَفَلا تَعَلَّمْتَ حَتّی تَعْمَلْ؛ چرا یاد نگرفتی تا عمل کنی؟!». (1)

آری، ندانستن عذر نیست، باید رفت و یاد گرفت. و لذا طلب علم در اسلام واجب شده و تفاوتی در این مساله بین زن و مرد نیست، چون هر چند در روایت تصریح به زنان نشده، ولی منظور از «مسلم» جنس است، نه جنسیّت، همانگونه که آیه شریفه «کُتِبَ عَلَیْکُمُ الصّیامُ» (2) اختصاص به مردان ندارد؛ بلکه شامل زنان ومردان

هر دو می شود.

بنابراین، طلب علم بر زن و مرد، بزرگ و کوچک لازم است وجهل عذر محسوب نمی شود.

کمال دین چیست؟

2. حضرت علی علیه السلام فرمود: «اَیُّهَا النّاسُ اِعْلَمُوا اَنَّ کَمالَ الدّینِ طَلَبُ الْعِلْمِ وَالْعَمَلُ بِه؛ ای مردم! بدانید دین وقتی کامل می شود که به دنبال علم بروید و به آن عمل کنید». (3)

1- . بحارالانوار، ج 1، ص 178، ح 58 .
2- . سوره بقره، آیه 183.
3- . اصول کافی، ج 1، ص 30، ح 4.