- پیشگفتار 1
- جهل عذر نیست 4
- 1. وجوب طلب علم 4
- اشاره 4
- کمال دین چیست؟ 5
- کوتاهی در فراگیری علم ممنوع! 6
- 2. اوج کمال 9
- اشاره 9
- کمال چیست؟ 9
- 1. فهم عمیق دین 10
- 2. صبر در برابر مشکلات 12
- 3. تقدیر المعیشه 13
- 3. تفقّه در دین 14
- اشاره 14
- شاخه های سه گانه مسایل دینی 15
- کسانی که مایل به تقلید نیستند 15
- خطر جدایی از اهل بیت علیهم السلام 16
- وابستگی علمی به بیگانگان ممنوع 17
- 4. یا معلّم باشید یا شاگرد! 19
- اشاره 19
- عالم مطاع کیست؟ 20
- دین از سیاست جدا نیست 21
- ارتباط بین عالم مطاع و تشکیل حکومت اسلامی 23
- اشاره 24
- 5. برتری عالم بر عابد! 24
- عبادت، هدف آفرینش 25
- اشاره 25
- الف) تفاوت مقامات علمی دانشمندان 26
- ب) عدد تکثیر و معنای آن 26
- علل برتری عالم بر عابد 27
- غُثاء چیست؟ 30
- 6. مردم بر سه دسته اند 30
- اشاره 30
- اقسام سه گانه مردم در قرآن 31
- ضرورت تعلیم در محضر علمای ربّانی 32
- اشاره 34
- 7. اهمیّت فوق العاده علم آموزی 34
- 1. اعجاز علمی پیامبر صلی الله علیه و آله 35
- 2. علم دین یا همه علوم؟ 35
- الف) نیازی به پیروی از عالمان دین نیست! 36
- 3. ابزارهای دشمن در مبارزه با عالمان دین 36
- اشاره 36
- ب) تقلید ناپسند است! 37
- ج) علما با عصر صنعت هماهنگ نیستند! 38
- ه ) پخش شایعات 39
- د) علما اختلاف نظر دارند 39
- 8. اجر تعلیم دادن 41
- اشاره 41
- اوّل: مباشرت و تسبیب 42
- دوم: بازاریابی هرمی مشروع! 42
- سوم: گستره روایت 43
- چهارم: خطر آموزش های زشت 44
- 9. فضیلت علم، عالم و متعلّم 46
- اشاره 46
- بخش اوّل: ارزش فوق العاده علم 47
- بخش دوم: سخن خداوند با حضرت دانیال 48
- اخلاق در دنیای امروز 50
- 10. فراگیری، عمل کردن و نشر علم 52
- اشاره 52
- اشاره 53
- اخلاص در عمل 53
- الف) اخلاص حضرت موسی علیه السلام 54
- ب) اخلاص حضرت علی علیه السلام 55
- ج) اخلاص طوعه 55
- پاداش مخترعان و مکتشفان 56
- 11. نورانیّت علم 58
- 1. مخاطب روایت 58
- اشاره 58
- 2. علم رسمی و غیر رسمی 59
- 4. کارهای خداوند بی حکمت نیست 60
- 3. علم تنها به تعلّم نیست 60
- 12. حقوق دانشمندان و عالمان 61
- 13. تسبیح همه موجودات برای طالب علم 64
- اشاره 64
- 1. همه موجودات زنده اند! 64
- 2. رابطه بین تسبیح و علم 65
- 3. ارزش فوق العاده طالب علم 65
- 14. بخشنده ترین بخشندگان 67
- اشاره 67
- فلسفه سؤال 68
- بخشنده ترین ها 68
- 15. رهبری علم و دانش 70
- اشاره 70
- انسان ها در دنیا مسافرند 70
- جایگاه تقوا 73
- 16. موعظه های بی اثر! 73
- اشاره 73
- 17. اخلاص 75
- اشاره 75
- علوم مادّی و الهی 75
- معنای اخلاص و راه تحصیل آن 76
- تفاوت انسان با حیوان 78
- اشاره 78
- 18. علم سودمند 78
- فلسفه عمل برخلاف علم 79
- 19. عالمان و حاکمان 81
- روح و جسم در جامعه 81
- اشاره 81
- ضرورت تشکیل حکومت دینی 82
- آثار سنّت های نیک 84
- 20. ارزش فوق العاده نشر علم و تبلیغ 84
- اشاره 84
- تشبیه اعمال انسان به ابرها و کوه ها 85
- بُعد معنوی زندگی بشر 87
- اشاره 87
- 21. سلاح قلم و بیان 87
- چگونه خطیب خوبی شویم؟ 88
- بعد مادّی زندگی بشر 89
- 22. پرسش کلید علم و دانایی 90
- اشاره 90
- پرسیدن عیب نیست 90
- لزوم رجوع به متخصّص 91
- جوشش با مردم 92
- 23. مطالب بسیار مهم 94
- اشاره 94
- نکات قابل توجّه 94
- 24. دو چیز عجیب 96
- اشاره 96
- به سخن نگاه کن 96
- عفو و گذشت 98
- اشاره 99
- سالخوردگان 99
- 25. معلّم الخیر 99
- پیشوای دادگر 100
- معلّمان 100
- یادی از شهید مطهّری رحمه الله 101
- ارزش ها و ضدّ ارزش ها 102
- اشاره 102
- 26. نظام ارزشی اسلام 102
- علم و تقوا و ایمان 103
- ارتباط بین علم و تقوا و ایمان 104
- معنای «همج» 105
- اشاره 105
- 27. نیازمندی هر جامعه ای به سه چیز 105
- 1. فقیه متّقی 106
- 2. زمامدار خیرخواه مقتدر 107
- 3. پزشک متخصّص و مورد اعتماد 108
- 28. شدیدترین عذاب ها 109
- اشاره 109
- سخت ترین عذاب! 109
- فلسفه سختی عذاب عالم بی عمل 109
- عالم بی عمل یا عالم محتکر! 110
- اشاره 112
- 29. مهم تر از علم! 112
- مبارزه با معلول یا علّت؟ 112
- تفسیر دیگر روایت 113
- اشاره 115
- اوّل: یک دوره فشرده اخلاق اسلامی 115
- 30. عُجب مانع تحصیل علم 115
- سوم: خودبرتر بین به دنبال دانش نیست 116
- دوم: تفاوت خودبرتر بینی با مفاهیم مشابه 116
- چهارم: نادانی و بخل مذموم ترین رذایل اخلاقی 117
- پنجم: مبارزه با رذایل اخلاقی 117
- اشاره 118
- 31. ارکان سه گانه 118
- دوم: «عالم» باید «عامل» باشد 119
- اول: «عالم» باید «ناطق» باشد 119
- معنای حَسَب و نَسَبْ 121
- اشاره 121
- 32. شریف ترین حسب ها 121
- ارشاد جاهل و امر به معروف و نهی از منکر 124
- اشاره 124
- 33. تعلیم و تعلّم الزامی است 124
- معجزه حدیث فوق 125
- اشاره 127
- تفاوت «علم» و «باور» 127
- 34. علم و یقین 127
- علل عمل نکردن به علم و یقین 128
- علم بدون فهم! 130
- اشاره 130
- 35. همه چیز در پرتو اندیشه 130
- تلاوت بدون تدبّر 131
- عبادت بی تفکّر 132
- اشاره 134
- 36. معیار قبولی اعمال 134
- کیفیّت یا کمیّت؟ 134
- کیفیّت مقدم است 135
- سؤال کلید مجهولات 137
- 37. در پرسیدن خجالت نکشید! 137
- اشاره 137
- پرسش گری، افتخار مسلمانان است 138
- 38. حیای عالمانه و جاهلانه! 140
- اشاره 140
- سؤال و جواب حتّی در میدان جنگ 141
- 39. جایگاه دانشمندان 142
- اشاره 142
- برتری دانشمندان بر عابدان 143
- برتری علما بر شهدا 143
- 40. عالم بی عمل 145
- اشاره 145
- عالمان هواپرست قرن بیستم 146
- منابع و مآخذ 148
است که قید مذکور را در هر سه جمله تکرار کرده اند و این مطلب نشانگر اهمیّت فوق العاده اخلاص است.
گاه یک کار کوچک خالصانه آثار بسیار بزرگی در طول تاریخ از خود بر جای می گذارد که کارهای بزرگ بدون اخلاص آن آثار را ندارد. به چند نمونه از این نوع کارها توجّه فرمایید :
الف) اخلاص حضرت موسی علیه السلام
حضرت موسی علیه السلام از ترس فرعون از مصر فراری شد و با کمترین امکانات به سمت مدین حرکت کرد. در مسیر راه مشکلات و سختی های فراوانی تحمّل کرد و از گیاهان به عنوان غذا استفاده نمود (1) تا بالاخره با تنی خسته و پایی زخم آلود (2) به
مدین رسید و در زیر سایه درختی به استراحت پرداخت و از خدای خود تقاضای خیر و رحمت کرد. (3)
ناگهان چگونگی سیراب کردن گوسفندان توسّط چوپان ها توجّهش را به خود جلب کرد، که هر چوپانی به نوبت دلو آبی از چاه می کشد و گوسفندانش را سیراب می کند و می رود. امّا نوبت به گله ای که چوپان آن، دو دختر بودند داده نمی شود. حضرت موسی علیه السلام برای رضای خدا جلو رفت وساطت کرد و خود یک دلو
1- . بحارالانوار، ج 13، ص 19. (به نقل از تاریخ انبیاء، ص 382)
2- . تاریخ انبیاء، ص 382.
3- . سوره قصص، آیه 24.