به یاد معلم صفحه 59

مقدّس مآب و جاهلی بود که گاه خدمت امام صادق علیه السلام می رسید وحضرت روایت فوق را برای او گفت. (1)

2. علم رسمی و غیر رسمی

در مورد علم رسمی و غیر رسمی بحث های زیادی شده، وگاه این مباحث جنبه افراط و تفریط به خود گرفته است. عدّه ای می گویند فقط باید محضر استاد رفت؛ که هر چه هست آنجاست. وعدّه دیگر معتقدند نیازی به درک محضر استاد نیست، فقط باید عبادت و خودسازی کرد تا در سایه آن خداوند نور علم را به قلب انسان بتاباند.

هیچ کدام از این دو عقیده صحیح نیست. حقیقت آن است که علم هم مانند هر چیز دیگری جسمی دارد و روحی. نه جسم بدون روح قادر بر کاری است، و نه از روح بدون جسم کاری بر می آید. جسم علم درک محضر استاد و مطالعه و مباحثه و همین درس وبحث رسمی است که متعلّم بدون آن به جایی نمی رسد. و روح آن همان نور الهی است که در روایت مورد بحث به آن اشاره شده است. بنابراین، نه درِ مدرسه را باید بست و نه می توان از نور الهی و علم خداوندی غافل شد و اهل علم باید در هر دو زمینه کار کنند.