به یاد معلم صفحه 78

18. علم سودمند

اشاره

رسول مکرّم اسلام صلی الله علیه و آله فرمودند: «اَلْعِلْمُ عِلْمانِ؛ فَعِلْمٌ فی الْقَلْبِ فَذاکَ الْعِلْمُ النّافِعُ وَ عِلْمٌ عَلَی اللِّسانِ فَذاکَ حُجَّهُ اللهِ عَلَی ابْنِ آدَمَ؛ دانش بر دو قسم است: دانشی که در قلب انسان جای می گیرد، که این علم سودمندی است. و دانشی که از زبان انسان فراتر نمی رود، که این دانش سندی بر علیه وی (در روز قیامت) خواهد شد». (1)

تفاوت انسان با حیوان

اعمال انسان با افعال حیوان تفاوت دارد. فرق آن این است که افعال حیوانات بر اساس فکر و عقل نیست، بلکه بر اساس غریزه است؛ امّا مبادی افعال انسان افکار و اعتقادات اوست. با این توضیح معنای حدیث روشن می شود. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می خواهد به این حقیقت اشاره کند که وقتی علم در قلب انسان رسوخ کرد