- اشاره 1
- اوّل: ماجرای سقیفه بنی ساعده چگونه شکل گرفت؟ 3
- اشاره 3
- گزارش اوّل 10
- گزارش دوم (گزارش عمر از سقیفه) 17
- اشاره 23
- دوم: عکس العمل ها 23
- 1. بیعت های صوری 24
- 2. موضع برخی از صحابه 26
- 3. موضع اهل بیت علیهم السلام 29
- اشاره 29
- الف) هجوم، حمله و تهدید به آتش زدن 32
- ب) آنان ثمره را ضایع کردند 41
- سوم: نقش عمر بن خطّاب در تثبیت خلافت ابوبکر 43
- چهارم: بررسی و ارزیابی 45
- فهرست منابع 52
اشاره
از مسائل سؤال برانگیز در تاریخ اسلام، داستان سقیفه بنی ساعده و خلیفه ای بود که در آن مکان انتخاب شد.
اذهان جستجوگر پیوسته از خود می پرسند که آیا خلافت مسلمین قاعده ای دارد یا خیر؟ آیا طبق میزان روشن و قانون معیّنی باید برای مسلمانان خلیفه برگزید و یا انتخاب خلیفه از روش مشخّصی پیروی نمی کند؟ آیا انتخاب خلیفه پس از رسول خدا صلی الله علیه و آله باید با نصّ و معرّفی آن حضرت باشد و یا به انتخاب مردم؟
اگر انتخاب با اجماع مسلمین و یا اهل حلّ و عقد، یعنی خبرگان امّت است؛ کدام خبرگان؟ و آیا می شود این شیوه را با تهدید و زور اِعمال کرد؟
هر کدام از سؤالات فوق بحث های مشروحی را می طلبد که باید جداگانه مورد بحث قرار گیرد. ولی آنچه در این نوشتار مورد توجّه است، نگاهی به شیوه انتخاب خلیفه اوّل و ارزیابی مشروعیت چنین انتخابی است.