وقف در فقه اسلامی و نقش آن در شکوفایی اقتصاد اسلامی صفحه 15

1- وسائل الشّیعه: 13/234.

2- وسائل الشّیعه: 13/234.

3- مفتاح الکرامه: 9/25.

4- مختصرالمزنی: 133.

5- المُوَطّأ: 2/126-128.

فصل دوم: مشروعیّت و جایگاه وقف

مبحث اوّل: مشروعیّت وقف

فقه امامیّه

مشروعیّت وقف در نزد فقهای امامیّه امری مسلّم و مفروغ عنه بوده و کسی با آن مخالفت نکرده است و اگر بسیاری از اعلام امامیّه در مشروعیّت آن بحثی نکرده اند، دلیلش همین مفروغ عنه بودن آن بوده است.

صاحب حدائق(1) و فیض کاشانی(2) تعبیرشان این است که: وقف به نصّ و اجماع ثابت است و در اخبار نسبت به آن فراوان ترغیب شده است. هرچند تعابیر در اخبار با لفظ صدقه است. امّا این امر، یعنی تعبیر به صدقه به جای وقف، در صدر اوّل شایع بوده است.(3) شیخ طوسی(4) ضمن مسلّم و مفروغ عنه شمردن مسأله وقف به توضیح و توجیه روایاتی پرداخته است که از آنها عدم مشروعیّت وقف فهمیده می شود، از جمله در توجیه حدیثی که از پیامبر صلی الله علیه و آله روایت شده: «لا حَبْسَ بعدَ سورهِ النساء» (با نزول سوره نساء [که آیات ارث رادر خود جای داده] حبس، دیگر جایگاه و مشروعیتی ندارد) و نیز