وقف در فقه اسلامی و نقش آن در شکوفایی اقتصاد اسلامی صفحه 195

1- وسائل الشیعه: 8/487-491 .

2- مسالک الاَفهام: 1/350.

3- الدّروس:2/298.

4- الحدائق النّاضره:22/210-211 .

5- جواهرالکلام: 28/42.

6- الحدائق: 22/214.

7- الحدائق: 22/214.

8- مسالک الافهام:1/351، المقنعه:653.

شود، سپس سهم هرخانه بین افراد آن خانه علی السویّه توزیع می شود. قولی هم هست که از همان آغاز به حسب افراد، توزیع می شود.(1)

5- اگر در خانه ساکن نباشد، چون عرفا، عنوان بر او صدق نمی کند، مستحق نیست و اگر آن را بفروشد از مورد مصرف وقف خارج و مشتری داخل می شود.(2)

6- البحر الزّخّار(درفقه زیدی) خانه های به هم چسبیده به خانه انسان را همسایه محسوب کرده است. وی مدّعی است که لفظ «جار» بیش ازاین را اقتضا ندارد.(3)

7- وَهْبَهُ الزُّحَیلی در کتاب خویش عناوینی رابه شرح زیر توضیح داده است:

طفل، صَبیّ و صغیر به کسانی اطلاق می شود که بالغ نشده باشند.

شابّ: ازبلوغ تاچهل سالگی راگویند. کهل: از چهل سالگی تا شصت سالگی است. و شیخ از بالای شصت تا پایان عمر است.(4)

مبحث پنجم: چگونگی مصرف درآمد وقف

اشاره

از دیگر مباحثی که به مبحث موقوفٌ عَلَیْه مربوط است، چگونگی استفاده «موقوفٌ علیهم» از درآمد وقف است. آیا باید این درآمد را به تساوی تقسیم کرد، یا این که سهم

مذکّر و مؤنّث با یکدیگر تفاوت دارد و یا باید تفصیل داد؟

دیدگاه امامیّه

از مجموع اقوال و ابحاث فقهای امامیّه چنین به دست می آید که اگر واقف، خودش

ویژگی خاصّ را در نحوه توزیع شرط کرده باشد، اعمّ از ترتیب ، تشریک یا تفصیل و تساوی و... در صورتی که شرط او با شرع و مقتضای عقد وقف منافات نداشته باشد، وفا و عمل به شرط وی لازم است، در غیر این صورت، مقتضای اطلاق در وقف ، اشتراک