وقف در فقه اسلامی و نقش آن در شکوفایی اقتصاد اسلامی صفحه 395

1- تاریخ اجتماعی ایران: 4/759.

کردن بخشی از اَحبّ و اَطْیَب سرمایه خود وا می دارد، بهترین ضامن و پشتوانه است. تاریخ گذشته اوقاف و تعداد بی شمار رقبات وقفی (علی رغم صدمات و تلفات سنگینی که در طول عمر طولانی خود داشته است) و نگاهی گذرا به وقف نامه ها و بعضی از کتیبه های موجود، این حقیقت را کاملاً آشکار می سازد که مردم با دل و جان بهترین اموال خود را برای این منظور در نظر گرفته اند و خواهند گرفت.

ثانیا، ما در حال حاضر عملاً مواجه با اوقاف بی شماری هستیم که وجود دارند و وقف شده اند و ایراد یاد شده دست کم درباره آنها وارد نیست. با همین اوقاف موجود چه باید کرد؟ آیا باید آنها را به امان خدا رها کرد تا هر کس تحت هر عنوان در مورد آنها

هر کار می خواهد انجام دهد و نباید برای احیای آنها قدمی برداشت؟

البتّه بعد از پیروزی انقلاب اسلامی سازمان اوقاف و نهادهای بزرگی چون آستان قدس رضوی علیه السلام و... در این راه گامهای بلندی برداشته اند که به برخی از آنها اشاره خواهد شد، امّا به نظر می رسد گستردگی و ظرفیت اوقاف برای فعالیّتهای اقتصادی کشور، بیش از اینها باشد که قطعا مورد نظر دست اندرکاران امور وقف کشور هم هست و حرکت در این سمت و سو خود نشانه این بذل توجّه است.

نکته دیگری که در این جا نباید از نظر دور داشت و البتّه بخشی از همان رشد و توسعه است و بد نیست جداگانه هم اشاره ای به آن بشود، مسأله اشتغال زایی است. بدون شک اگر سرمایه عظیم اوقاف در مسیر فعّالیّتهای گوناگون اقتصادی قرار گیرد، بخش قابل توجهی از بیکاران کشور را به کار جذب خواهد کرد و این خود از آثار و برکات بسیار مهمّی است که امروزه در دنیا سخت قابل توجّه است.

در این قسمت به برخی از مراکز اقتصادی که توسّط آستان قدس رضوی علیه السلام احداث شده است اشاره می شود(1):

1- فعّالیّتهای کشاورزی

آستان قدس رضوی به منظور حفظ، احیا و عمران رقبات موقوفات و ایجاد و