حضانت کودکان در فقه اسلامی صفحه 100

1- المقنعه، ص530؛ النهایه، ص503؛ المهذب، 2/262؛ السرائر، 2/650؛ جواهر الکلام، 13/281.

2- کفایه الاحکام، ص193؛ المقنعه، ص530؛ احکام النساء، ص50؛ حلبی، الکافی، ص316؛ المختصر النافع، ص194؛ کشف الرموز، 2/200؛ ارشاد الاذهان، 2/40؛ نهایه المرام، 1/464.

3- اللمعه الدمشقیه، ص176.

4- قواعد الاحکام، 3/101.

5- کشف اللثام، 2/105.

6- قواعد الاحکام، 3/101؛ ارشاد الاذهان، 2/40؛ اللمعه الدمشقیه، ص176.

7- جامع الخلاف و الوفاق، ص510.

دستمزد درخواستی مادر به اندازه اجرت المثل باشد یا کمتر و یا بیشتر از آن(1)؛ چرا که درخواست دستمزد از سوی مادر با فرض وجود دایه ای که بدون دستمزد، کودک را شیر می دهد از نمونه های «تعاسر» است(2).

البته در میان اهل سنت این نظر نیز وجود دارد که اگر دایه حاضر باشد کودک را مجانی شیر دهد و مادر هم دریافت اجرت المثل را درخواست کند، نمی توان کودک را از مادر گرفته به دایه سپرد، به این شرط که پرداخت اجرت المثل در حق پدر از مصادیق «تعاسر» نباشد(3)؛ زیرا بر اساس جمله «فان ارضعن لکم فأتوهن اجورهن»، پرداخت اجرت بر پدر واجب است چه دیگری راضی باشد بدون دستمزد این کار را انجام دهد چه راضی به آن نباشد(4).

فاضل هندی این نظر را صحیح نمی داند، زیرا گرفتن دستمزد مشروط است به شیر دادن و مادر زمانی می تواند کودک خود را شیر دهد که پدر راضی باشد؛ بنابر این، تنها

پذیرش دریافت اجرت المثل، حقی را برای مادر ایجاد نمی کند(5).

به عبارت دیگر، در اینکه اگر مادر شیر دهد می باید به او دستمزد پرداخت کرد بحثی

نیست، ولی سخن در این است که آیا در این صورت، سپردن کودک به مادر به منظور شیر دادن، واجب است یا نه؟(6)

گرفتن دستمزد برای شیر دادن به کودکِ دیگران

تا کنون سخن از این بود که آیا زن می تواند از شوهر خود بابت شیر دادن فرزندش، درخواست دستمزد کند یا نه؛ اما اکنون جای این سؤال است که دایگی کردن زنی برای بچه دیگران، مشروط به اجازه گرفتن از شوهرش هست یا نه؟

نظریه اول، لزوم اجازه شوهر: گروهی از فقها بر این باورند که زن تنها با اجازه