حضانت کودکان در فقه اسلامی صفحه 269

1- جواهر الکلام، 31/297.

2- جواهر الکلام، 31/297.

3- مختلف الشیعه، 7/315.

4- مختلف الشیعه، 7/315.

2- آیه ارحام در مقام بیان نابرابری خویشاوندان و برقراری رابطه طولی میان آنهاست، یعنی به عنوان مثال، نسبت عموی یک فرد به او با نسبت پسر عموی وی به او یکی نیست، ولی آیا از این آیه می توان به خاطر حذف متعلقِ اولویت، چنین استفاده کرد

که برتری خویشاوندان نسبت به هم در همه امور است؟

به نظر ما، اثبات چنین مطلبی از این آیه امکان پذیر نیست، زیرا راهی برای احراز این

مطلب نداریم که متکلم در مقام بیان تمام موارد اولویت بوده است تا عدم بیان او دلالت

بر اطلاق اولویت داشته باشد؛ بلکه شواهد و قراین خارجی حکایت از این دارد که این آیه تنها در مقام بیان ترتیب میان خویشاوندان در میزان ارث بری آنهاست.

3- اینکه بنا بر نقل قرآن کریم، راهبان در به دست گرفتن اداره زندگی مریم علیهاالسلام، قرعه انداختند، دلالت بر مشروع بودن آن در فقه اسلامی نیست.

افزون بر اینکه نزاع بر سر واگذاری حضانت (کفالت) مریم علیهاالسلام از این جهت بود که به واسطه نذر مادر وی، او می بایست در درون معبد زندگی کند و کسی جز راهبان مجاز به زندگی در درون معبد نبود.

4- پیش از این درباره روایت عبید الله بن علی به تفصیل سخن گفتیم و توضیح دادیم که بر اساس قراین تاریخی که در متون روایی عامه وجود دارد، نمی توان پذیرفت که موضوع آن بحث حضانت کودک به معنایی است که مورد نظر ما است.

5- در اینکه کودک نیازمند به تربیت است، تردیدی وجود ندارد، اما آیا این وظیفه تنها بر عهده بستگان کودک است به طوری که دیگران نمی توانند از عهده انجام آن

برآیند؟

به عنوان مثال، کودکانی که با حمایت و اشراف مراکز امدادی، نظیر بهزیستی رشد و نمو کرده، به سن بلوغ می رسند، آیا تباه می شوند و نمی توانند تربیت درستی پیدا کنند؟

6- به نظر ما، ولایت پدر بزرگ بر اموال کودک و همچنین ازدواج او، خود بهترین دلیل بر این واقعیت است که از نظر قانونگذار اسلام، نگهداری از کودک بر عهده پدر یا پدر بزرگ اوست و اگر انجام این کار در خلال هفت سال اول زندگی کودک بر عهده مادر او