حضانت کودکان در فقه اسلامی صفحه 284

1- سبل السلام، 3/229.

2- مسالک الأفهام، 8/424.

1- روایات(1): با توجه به اینکه پیش از این، هنگام بررسی نظر صدوق درباره حضانت مادر پس از رسیدن کودک به سن دو سالگی(2)، روایاتی که موضوع آنها ازدواج مادر است را به تفصیل از نظر سند و دلالت بررسی کردیم؛ اکنون به شکلی گذرا همان را بازگو می کنیم:

روایت داود رقی: «عن امرأه حرّه نکحت عبدا فأولدها أولادا، ثمّ إنّه طلّقها فلم تُقِم مع وُلْدِها و تزوّجت، فلمّا بلغ العبد أنّها تزوّجت، أراد أن یأخذ وُلْدَهُ منها و قال: أنا أحق بهم منکِ إن تزوّجت، فقال: لیس للعبد أن یأخذ منها ولدها و إن تزوّجت حتّی یُعتَق، هی أحقِ بوُلدها منه مادام مملوکا، فإذا أُعتِقَ فهو أحق بهم منها»(3)، زن آزاده ای با برده ای ازدواج کرده و پس از آنکه چند بچه به دنیا آورد، شوهرش او را طلاق داد. زن حاضر نشد به پای فرزندان خود بنشیند و ازدواج کرد. هنگامی که شوهر سابقش از ماجرا باخبر شد، تصمیم گرفت با این استدلال که من پس از ازدواج کردن تو، سزاوارتر به فرزندان خود هستم، فرزندانش را از او بگیرد؛ امام علیه السلام فرمود: برده تا زمانی که آزاد نشده است، حق ندارد فرزندان خود را از مادرشان جدا کند، حتی اگر مادر ازدواج هم کرده باشد، مادر سزاوارتر به فرزندان خود است مادامی که پدر برده است، هرگاه پدر آزاد شد، سزاوارتر به فرزندان خود است از مادرشان.

روایت حفص بن غیاث: «عن رجل طلّق امرأته و بینهما ولد، أیّهما أحق به؟ قال: المرأه ما لم تتزوّج»(4) مردی با داشتن فرزند از همسر خود جدا شد، کدامیک سزاوارتر هستند به آن فرزند؟ فرمود: زن مادامی که ازدواج نکند.

مرسله منقری: «عن الرجل یطلّق امرأته و بینهما ولد، أیّهما أحق بالولد؟ قال: المرأه أحق بالولد ما لم

تتزوّج»(5)، مردی زن خود را در حالی که از او فرزندی داشت، طلاق داد، کدامیک سزاوارتر به آن فرزند هستند؟ فرمود: زن سزاوارتر به نگهداری از کودک خود است مادامی که ازدواج نکند.

روایت عبد اللّه بن عمرو بن العاص:«إنّ امرأه قالت: یا رسول الله صلی الله علیه و آله، إنّ ابنی هذا، کان بطنی