- اشاره 19
- پیشگفتار 20
- مواد سازنده شیر مادر 21
- ارزش شیر مادر در متون دینی 23
- روش شیر دادن به کودکان 27
- پیشگفتار 28
- اشاره 31
- مدت شیردهی 31
- شیردهی پس از دو سالگی اثر حقوقی ندارد 32
- پیشگفتار 35
- «الوالدات» 38
- بررسی فقهی جمله «وَ الْوَالِدَاتُ یُرْضِعْنَ أولادَهُنَّ حَوْلَیْنِ کَامِلَیْنِ لِمَنْ أرادَ أنْ یُتِمَّ الرَّضاعَهَ» 38
- اشاره 38
- «یرضعن» 42
- «حولین کاملین» 50
- «لمن أراد أن یتمّ الرضاعه» 56
- اشاره 69
- بررسی فقهی جمله «وَ عَلَی الْمَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ وَ کِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ» 69
- «علی المولود له» 69
- اشاره 69
- «رزقهن و کسوتهن» 73
- «بالمعروف» 77
- بررسی فقهی جمله «لا تُکَلَّفُ نَفْسٌ إلاّ وُسْعَها» 79
- بررسی فقهی جمله «فَإنْ أَرْضَعْنَ لَکُمْ فَأتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ» 80
- اشاره 80
- برقراری رابطه استیجاری میان زن و شوهر 83
- اختیار و اولویت مادر در شیر دادن به کودک خود 90
- چگونگی دخالت مادر در شیردهی به کودکِ خود 92
- پرداخت هزینه های شیردهی 94
- گرفتن دستمزد برای شیر دادن به کودکِ دیگران 100
- بررسی فقهی جمله «وَ أتَمِرُوا بَیْنَکُمْ بِمَعْرُوفٍ» 103
- بررسی فقهی جمله «لِیُنْفِقْ ذُو سَعَهٍ مِنْ سَعَتِهِ وَ مَنْ قُدِرَ عَلَیْهِ رِزْقُهُ فَلْیُنْفِقْ مِمّا اتیهُ اللَّهُ» 104
- معنا شناسی 108
- اشاره 108
- بررسی فقهی جمله «لا تُضارَّ والِدَهٌ بِوَلَدِها وَ لا مَوْلُودٌ لَهُ بِوَلَدِهِ» 108
- «علی الوارث» 117
- اشاره 117
- بررسی فقهی جمله «وَ عَلَی الْوارِثِ مِثْلُ ذلِکَ» 117
- «مثل ذلک» 122
- بررسی فقهی جمله «فَإنْ أرَادَا فِصَالاً عَنْ تَرَاضٍ مِنْهُمَا وَ تَشَاوُرٍ فَلا جُنَاحَ عَلَیْهِمَا» 134
- «فإن أرادا» 134
- اشاره 134
- «فصالاً» 135
- «عن تراض منهما و تشاور» 137
- نسبت میان رضاع و فصال در روایات 143
- پیشگفتار 146
- «و إن أردتم أن تسترضعوا أولادکم» 148
- بررسی فقهی جمله «وَ إنْ اَرَدْتُّمْ أنْ تَسْتَرْضِعُوا أوْلادَکُمْ فَلاجُنَاحَ عَلَیْکُمْ إذَا سَلَّمْتُمْ ما آتَیْتُمْ بِالْمَعْرُوفِ» 148
- اشاره 148
- «إذا سلّمتم ما آتیتم» 151
- «بالمعروف» 153
- بررسی فقهی جمله «وَ إنْ تَعاسَرْتُمْ فَسَتُرْضِعُ لَهُ أُخْرَی» 156
- اشاره 160
- اشاره 161
- اشاره 161
- کاربردهای قرآنی 161
- کفالت حضرت زکریا علیه السلام از مریم علیهماالسلام 163
- تعریف لغوی 167
- تعریف حضانت 167
- اشاره 167
- اشاره 167
- تعریف اصطلاحی 168
- تعریف حق و حکم 174
- حق یا حکم بودن حضانت 174
- اشاره 174
- نظریات مطرح در متون فقهی 176
- اصلِ در حضانت 183
- اشاره 186
- اشاره 186
- مرحله اول، حضانت کودک پیش از دو سالگی 186
- مضمون روایات 187
- بررسی و جمع بندی روایات 191
- ارتباط میان حضانت مادر و مباشرت در رضاع 196
- مرحله دوم، حضانت کودک پس از دو سالگی 202
- اشاره 202
- فرض اول: زنده بودن پدر و مادر 202
- فرض دوم: زنده بودن یکی از پدر و مادر 221
- فرض سوم: زنده نبودن هیچ یک از پدر و مادر 250
- شرایط نگهداری کودک 273
- اشاره 273
- اشاره 273
- اسلام 273
- عقل 278
- آزادگی 280
- فارغ بودن از حقوق زوجیت 283
- امانتداری 295
- اقامت مادر 301
- عدم تغییر محل سکونت پدر 303
- سلامت از بیماری های مزمن و مسری 304
- از بین رفتن شرایط مادر 311
- اشاره 311
- از بین رفتن شرایط لازم برای نگهداری کودک 311
- از بین رفتن شرایط پدر 313
- بازگشت دوباره شرایط 316
- اشاره 316
- بازگشت دوباره شرایط در مادر 317
- اشاره 318
- اصول روابط کودک و مادر 319
- اشاره 319
- رابطه کودک با مادر 319
- رابطه کودک با پدر 321
- حضانت دیوانگان 322
- اشاره 322
- اشاره 323
- حضانت سفیهان 323
- اعتبار رشد در امور مالی 324
- اعتبار رشد در خروج از حضانت 325
- حضانت افراد بالغِ رشید 327
- اشاره 332
- جدایی کودک از مادر 333
- نظرات مطرح در متون فقهی 333
- جدایی کودک از سایر بستگان 342
- شرایط جدایی کودک از مادر 345
- جدایی فرد بالغ از مادر و سایر بستگان 352
- اشاره 354
- پیشگفتار 355
- اشاره 357
- تعریف واژه ها 357
- «صبی» 358
- «ضایع» 361
- «کافل» 361
- نظریات موجود در متون فقهی 363
- ضرورت نگهداری کودکان بی سرپرست 363
- اشاره 363
- گرفتن شاهد 374
- بلوغ و عقل 379
- اشاره 379
- رشد 380
- عدالت 385
- اسلام 391
- توانمندی های مالی 402
- استقرار در یک مکان 403
- جنسیت 408
- آزادگی (حُریّت) 409
- اشاره 412
- اموال همراه کودکان سرراهی 412
- اشاره 412
- انواع اموال کودک 412
- تأمین هزینه زندگی کودکان سرراهی 415
- مرحله اول، تأمین هزینه های کودک از اموال شخصی خود 415
- اشاره 415
- مرحله دوم، تأمین هزینه های کودک از سایر منابع 422
- اشاره 436
- اختلاف در هزینه نگهداری کودکان سرراهی 436
- دوم، اختلاف در میزان هزینه 437
- اول، اختلاف در اصل هزینه 437
- جنایت بر کودکان 440
- اشاره 440
- اشاره 440
- دوم، جنایت خطایی منجر به مرگ 443
- سوم، جنایت عمدی منجر به قصاص بر بدن 444
- چهارم، جنایت خطایی یا عمدی غیر منجر به قصاص بر بدن 446
- اول، جرایم خطایی 447
- اشاره 447
- جرایم کودکان سرراهی 447
- دوم، جرایم عمدی 448
- سوم، شبه عمد 449
- اشاره 450
- اشاره 450
- معیارهای حل اختلاف 450
- معیار دوم، بررسی ویژگی های افراد 453
- معیار سوم، بررسی وضعیت کودک 455
- ادعای وجود رابطه پدری با کودک 459
- ادعای رابطه نَسَبی با کودک 459
- اشاره 459
- اشاره 459
- ادعای وجود رابطه مادری با کودک 465
- ادعای وجود رابطه پدری و مادری با کودک 468
- انکار رابطه نَسَبی از سوی کودک 468
- اول، ولاء عتق 471
- سوم، ولاء امام 471
- اشاره 471
- راههای ایجاد خویشاوندی مجازی 471
- اشاره 471
- دوم، ولاء ضمان جریره؛ 471
- خویشاوندی مجازی برای کودکان سرراهی 472
- نظرات مطرح در متون فقهی 472
- پیشگفتار 476
- پذیرش اسلام از سوی کودک مراهق 477
- روش تعیین دین کودک 483
- اشاره 483
- روش دوم، اسارت 487
- روش سوم، محل پیدا شدن کودک 487
- اشاره 492
1- برای اطلاع بیشتر ر.ک: بقره2 / 83؛ نساء(4) / 36؛ انعام(6) / 151؛ اسراء(17) / 23؛ عنکبوت(29) / 8.
2- احقاف 46 / 15.
3- محمد بن یحیی رفعه عن ابی عبد الله علیه السلام قال: قال امیر المؤمنین صلوات الله و سلامه علیه: لاتلد المرأه لأقل من سته اشهر؛ الکافی، 5/563، شماره32. عن علی بن محمد عن صالح بن ابی حماد عن یونس بن عبد الرحمن عن عبد الرحمن بن سیابه عمّن حدثه عن ابی جعفر علیه السلام قال: سألته عن غایه الحمل بالولد فی بطن اُمّه کم هو؟ فإنّ الناس یقولون: ربّما بقی فی بطنها سنین، فقال: کذبوا، أقصی حد الحمل تسعه اشهر، لا یزید لحظه و لو زاد ساعه لقتل اُمه قبل ان یخرج؛ الکافی، 6/52، شماره3؛ تهذیب الاحکام، 8/115، شماره396.
شیردهی میان بیست و یک تا بیست و چهار ماه در تغییر باشد، یعنی مجموع حداقل زمان بارداری (6 ماه) با حد اکثر زمان شیردهی (24 ماه) و حد اکثر زمان بارداری (9 ماه)
با حد اقل زمان شیردهی (21 ماه)(1).
پُر واضح است که چون بر اساس یافته های علمی و آموزه های دینی، در مورد انتهای دوره بارداری از میان چهار گزینه شش تا نُه ماهگی، تنها سه گزینه آن یعنی 6، 7 و 9 ماهگی امکان پذیر است(2)، می باید زمان شیردهی بین 21، 23، 24 ماه در تغییر باشد.
متغیر بودن دوره شیردهی را بین 21تا 24 ماه - که البته بیش از یک سال است - می توان از آیه چهاردهم سوره لقمان نیز به دست آورد، چرا که خداوند در این آیه با عبارت «فی عامین» بر این مطلب اشاره دارد که از شیر گرفتن کودک در خلال دو سال انجام می شود، «وَ وَصَّیْنَا الإنْسانَ بِوالِدَیْهِ حَمَلَتْهُ اُمُّهُ وَهْنا عَلی وَهْنٍ وَ فِصالُهُ فِی عامَیْنِ أنِ اشْکُرْ لِی وَ لِوالِدَیْکَ إلَیَّ الْمَصِیرُ»(3)، و سفارش کردیم به انسان درباره پدر و مادرش. مادرش با ضعفی روز افزون او را باردار بود و از شیر گرفتنش در دو سال پایان پذیرفت؛ [ آری به او سفارش کریم] که نسبت به من و پدر و مادرت شکر گزار باش و بازگشت همه به سوی من است.