حضانت کودکان در فقه اسلامی صفحه 303

1- المبسوط، 6/40؛ همچنین ر.ک: مسالک الأفهام، 8/425؛ نهایه المرام، 1/469.

2- الخلاف، 5/132، مسأله37.

3- نهایه المرام، 1/469؛ جواهر الکلام، 31/289.

توسط او شود و تنها بچه را در خانه به مادر بسپارد یا اینکه مادر می تواند بچه را با خود به بیرون از خانه نیز ببرد و حضانتش هم باقی باشد؟

پاسخ: با این کار حضانت مادر از بین نمی رود، زیرا حضانت حقی است برای مادر به اصل شرع و به کسی که ظلم می کند، نمی شود ظلم کرد»(1).

از مطالب گذشته به خوبی روشن می شود که اصل سؤال نادرست است، زیرا بحث از حضانت مادر تنها در جایی تصور دارد که از شوهر خود جدا شده باشد و با تحقق جدایی دیگر جایی برای طرح مسأله اجازه شوهر برای خروج از خانه باقی نمی ماند.

عدم تغییر محل سکونت پدر

از جمله شرایطی که برخی از فقها برای حضانت مادر بیان کرده اند این است که پدر سفر نکند، زیرا اگر پدر به سفر برود، می تواند فرزند خود را به همراه ببرد که در این

صورت حضانت مادر ساقط می شود(2).

اینکه پدر می تواند به خاطر رفتن به سفر، کودک را از مادرش بگیرد، آن چنان که مالک، شافعی و احمد احتمال داده اند، مشروط به این شرط است که منظور پدر از این سفر، انتقال محل سکونت و تغییر جای زندگی خود باشد(3).

در مقابل، احتمال دیگری نیز از سوی برخی از فقها مطرح شده است به این ترتیب که اگر پدر نقل مکان کند، مادر نسبت به نگهداری از کودک خود، اولویت دارد؛ اما اگر مادر نقل مکان کند و این نقل مکان از روستا به شهر باشد، مادر همچنان اولویت خود را

برای حضانت کودک خواهد داشت، ولی اگر انتقال مادر از شهر به روستا باشد، در این صورت پدر برای حضانت کودک خود اولویت خواهد داشت، زیرا در روستا زمینه آموزش کودک از بین خواهد رفت(4).