حضانت کودکان در فقه اسلامی صفحه 304

1- کرکی، الرسائل، 2/291.

2- مسالک الأفهام، 8/425؛ القواعد و الفوائد، 1/396؛ نهایه المرام، 1/469؛ همچنین ر.ک: شیرازی، المهذب، 2/172؛ غزالی، الوجیز، 2/71.

3- جواهر العقود، 2/190.

4- المبسوط، 6/40؛ کشف اللثام، 2/107.

دیدگاه ما: این نظرات بر گرفته از کلام فقهای عامه بوده(1)، هیچ مستند فقهی از آیات و روایات ندارد(2)؛ بنابر این، باید دید مصلحت کودک در چه چیز است، اگر همراهی پدر یا مادر به سود اوست با آنها تغییر مکان می دهد و اگر ماندن در محل سکونت فعلی به مصلحت اوست، در همان جا می ماند(3).

با توجه به این مطالب، تفاوت گذاشتن میان موقعیت سنی کودک و این ادعا که اگر کودک پیش از سن آموزش و تحصیل باشد، انتقال جایز است ولی در زمان تحصیل این کار جایز نیست(4)؛ هیچ مبنای فقهی ندارد.

سلامت از بیماری های مزمن و مسری

پیش از این توضیح دادیم برای فقیهانی که جنونِ مادر را مانعی از نگهداری کودک می دانند، پرسشی جدید به وجود آمده مبنی بر اینکه آیا بیماری های مُزمن یا مُسری(5) که امید بهبودی در آنها وجود ندارد، از نظر حکم، چون جنون هستند یا نه؟

شهید ثانی در این باره می نویسد: در الحاق مرض های مزمنی چون سِل و فلج که امید از بین رفتن آنها نمی رود و درد ناشی از آن، مادر را از کفالت و تدبیر امور کودک باز

می دارد، دو احتمال وجود دارد، اول: بیماری های مزمن و مسری چون جنون، مانع از دخالت مستقیم مادر در نگهداری از کودکِ خود است؛ دوم: بیماریهای مزمن، چون جنون نبوده، با استناد به اصل عملی می توان به این نتیجه رسید که ولایتِ مادر از بین