حضانت کودکان در فقه اسلامی صفحه 310

1- کفایه الاحکام، ص194؛ فقه الصادق، 22/307؛ جواهر الکلام، 31/288.

2- التحفه السنیه، ص296.

3- جواهر الکلام، 31/288.

4- ریاض المسائل، 2/162.

5- اعراف7 / 31.

نتیجه

به نظر ما، می باید میان بیماری مسری و بیماری مزمن تفاوت گذاشت. در بیماری مسری تا هنگامی که مادر سلامت خود را به دست نیاورده است، نمی توان کودک را به او سپرد؛ اما در بیماری مزمن باید به این نکته توجه کرد که میزان تأثیر آن در توان نگهداری

مادر چقدر است؟

اگر مادر مبتلا به بیماری مزمنی چون برخی از انواع سرطانهاست که مانع از انجام وظیفه او در نگهداری کودکِ خود نیست، هر چند مادر برای این منظور در کنار خود از فرد دیگری نیز کمک بگیرد، حضانت او همچنان باقی است؛ اما اگر این بیماری به گونه ای است که نمی گذارد مادر به وظیفه خود عمل کند، بلکه دیگری می باید عهده دار انجام آن شود، تردیدی نیست که نمی توان کودک را نزد مادر رها کرد، چرا که اطلاق روایات حضانت منصرف به جایی است که مادر عهده دار انجام وظایف مربوط به نگهداری از کودکِ خود است و به عبارت دیگر، قدر متیقن از حضانت مادر، جایی است که مادر قادر به انجام وظایف خود است به ترتیبی که سلامت روحی - جسمی کودک به خطر نمی افتد.

بر این اساس، بعید نیست مدعی شویم که اگر مادر مبتلا به اعتیاد به مواد مخدر باشد، صلاحیت نگهداری از کودک خود را از دست خواهد داد، هرچند قادر به انجام وظایف خود نیز باشد، زیرا سلامت روحی - اخلاقی و در پاره ای موارد سلامت جسمی او در معرض خطر قرار می گیرد؛ بنابر این، سپردن کودک به چنین مادری موجب نقض غرضی است که به خاطر آن، قانون حضانت وضع شده است.

در پایان بحث از شرایط حضانت، به ذکر چند نکته می پردازیم:

نکته اول: تمامی شروطی که برای حضانت گفته شد، اگر دلیلی بر اعتبار آن داشته باشیم، اختصاص به مادر نداشته، مشترک میان او و پدر است، مگر بحث ازدواج که در