حضانت کودکان در فقه اسلامی صفحه 311

صورت اعتبار، تنها به مادر اختصاص داشته، در مورد پدر جاری نیست(1).

نکته دوم: از آنجا که به نظر ما، دوره حضانت مادر، هفت سال نخست زندگی کودک است، چه پسر باشد و چه دختر و پس از این، حضانت او تا رسیدن به سن بلوغ به پدرش واگذار می شود؛ بنابر این، می باید هریک از پدر و مادر در دوره حضانت خود، از این شرایط برخوردار باشند(2).

نکته سوم: شرایطی که توضیح آن گذشت، مربوط به حضانت است و حضانت از کودک و مباحث مربوط به آن، تنها در جایی مطرح می شود که پدر و مادر از یکدیگر جدا شده باشند؛ بنابر این، در زمانی که با هم زندگی می کنند هر دو عهده دار نگهداری کودک

می شوند و در صورت عدم صلاحیت هریک، دیگری آن وظایف را انجام می دهد(3).

نکته چهارم: با توجه به اینکه دوره شیرخوارگی کودک جزء همان هفت سالی است که کودک در کنار مادر خود زندگی می کند، شرایط حضانت در دوره شیردهی نیز صادق بوده، وجود آنها ضروری است؛ بنابر این، عدم تصریح به آنها در زمان شیردهی نه به خاطر معتبر نبودن، بلکه به واسطه روشن بودن اعتبار آنهاست(4).

از بین رفتن شرایط لازم برای نگهداری کودک

اشاره

از جمله مسایلی که در ادامه بحث شرایط حضانت مطرح می شود، این است که اگر هریک از پدر یا مادر در زمانی که عهده دار نگهداری کودک خود هستند، یکی از شرایط لازم را از دست بدهند، چه کسی انجام این وظیفه مهم را بر عهده می گیرد؟

از بین رفتن شرایط مادر

اگر مادر یکی از شرایط معتبر برای حضانت را نداشته یا از دست بدهد، در اینکه چه کسی انجام آن را بر عهده می گیرد، دو نظریه میان فقها مطرح است: