حضانت کودکان در فقه اسلامی صفحه 322

1- برای اطلاع بیشتر ر.ک: وسائل الشیعه، 2/817-819.

2- تحریر الاحکام، 2/44.

3- مسالک الأفهام، 8/427.

4- لازم به یادآوری است، در برخی متون فقهی عامه عبارتی وجود دارد که دربرگیرنده پدر و مادر با هم می شود: «إن مرض أحد الأبوین و الولد عند الآخر، لم یمنع من عیادته و حضوره عند موته»؛ فقه السنه، 2/351.

5- قوانین و مقررات مربوط به خانواده، ص63.

فصل پنجم: نگهداری از سایر افراد

اشاره

بحث از حضانت، هنگامی قابل طرح است که شخص قادر به اداره زندگی خود نباشد؛ بنابر این، اگر انسانی به چنان بلوغ عقلی و جسمانی برسد که برای اداره زندگی

خود، نیازمند به فرد دیگری نباشد، دیگر بحث حضانت درباره وی مصداق پیدا نمی کند.

از آنجا که عنوان «سایر افراد» در برگیرنده چند گروه می شود، مناسب است که بحث از جواز یا عدم جواز حضانت از آنها را در چند محور بررسی کنیم:

حضانت دیوانگان

بدون تردید، انسان دیوانه همچون کودک نیازمند به حضانت(1)، بلکه سزاوارتر به این کار است(2) ولی آنچه برای ما مهم است، توضیح این مطلب است که نگهداری از او وظیفه چه کسی است؟

اگر پدر و مادر از یکدیگر جدا نشده و با هم زندگی می کنند، در این صورت کودک

دیوانه در دامن هر دو به زندگی خود ادامه می دهد؛ ولی اگر آنها جدای از هم زندگی می کنند، تمام مراحلی که پیش از این برای نگهداری کودکِ سالم تا رسیدن به سن بلوغ