حضانت کودکان در فقه اسلامی صفحه 377

1- تذکره الفقهاء، 2/270.

2- تذکره الفقهاء، 2/270؛ اللمعه الدمشقیه، ص206.

3- تذکره الفقهاء، 2/270؛ شرح اللمعه، 7/78.

4- تذکره الفقهاء، 2/270.

او حمایتی همه جانبه به عمل آورد، می تواند طعمه ای مناسب برای شیادان باشد تا در برابر اندکی پول به دیگران فروخته شود یا بسته به شرایط سنی اش مورد انواع سوء استفاده ها قرار گیرد؛ به همین خاطر، برای حفظ و حمایت از جان و سلامتی او(1)، بهتر است کسی شاهد بر این عمل باشد تا میزان مسؤولیت پذیری و تعهد یابنده (ملتقط) بالا رود.

نقد: در اینکه گرفتن شاهد می تواند عاملی مؤثر در تأمین سلامت کودک باشد،

تردیدی نیست، ولی سؤال این است که آیا این مطالب می توانند توجیه گر استحباب شرعی یک کار باشند به گونه ای که انجام دهنده آن، مستحق دریافت ثواب و اجر اخروی باشد؟

به نظر نمی رسد بتوان با این توجیهات، استحباب شرعی گرفتن شاهد را اثبات کرد، بلکه برای این منظور نیازمند دلیل خاص هستیم. افزون بر اینکه چنین نگرانی هایی را که

بسیار هم جدی است، می توان با گذاشتن شرایطی خاص برای نگهداری کودک، از بین برد یا به حد اقل ممکن رساند تا هر کسی نتواند دست به انجام چنین کاری بزند.

با این توضیحات به خوبی روشن می شود که ادعای استحباب مؤکد برای گرفتن شاهد در صورتی که یابنده کودک، فردی نادرست کردار (فاسق) باشد(2)، کاملاً بی وجه است؛ چرا که چنین فردی صلاحیت لازم برای نگهداری کودکی بی سرپرست را ندارد، نه اینکه صلاحیت دارد ولی بهتر است شاهد هم گرفته شود؛ علاوه بر اینکه چه دلیلی بر اصل استحباب و مؤکد بودن آن دلالت دارد؟

نتیجه

از آنچه گذشت می توان به این نتیجه رسید که شاهد گرفتن نه عملی است واجب و نه مستحب به مفهوم شرعی خود، چرا که یافتن شاهد برای چنین کاری گاه ممکن نیست و گاه می تواند چنان زمان بر باشد که سلامت کودک به خطر بیافتد، به خصوص در