حضانت کودکان در فقه اسلامی صفحه 395

1- ریاض المسائل، 2/324.

2- مائده5 / 2.

3- انبیاء 21 / 73.

4- المهذب البارع ، 4/297.

5- الدروس، 3/75؛ ریاض المسائل، 2/324.

است مفهوم خیانت بسته به موضوعی که در آن مطرح می شود، معنای خاص خود را پیدا می کند.

حال این سؤال مطرح است که آیا می شود کودک را به فرد غیر مسلمان سپرد و او با تأثیر گذاری بر روی اعتقادات کودک یا ایجاد اعتقادی مناسب با افکار خود، زمینه انحراف او را از اسلام فراهم نکند؟

اگر تنها برطرف کردن نیازهای مادی و تربیتی کودک مورد نظر باشد، آیا می توان کودک را به فردی تبهکار که به خوبی از عهده نگهداری او بر می آید سپرد؟ آیا شارع مقدس اسلام راضی است که کودک خود را به دست کسی بسپاریم که دشمن خاندان عصمت و طهارت علیهم السلام است و در دل کودک بذر کینه و بغض را نسبت به امیر المؤمنین و فرزندان او می کارد؟

به نظر می رسد، سپردن نگهداری کودک به یک فرد، تنها به منظور تأمین خوراک و پوشاک او نیست، بلکه تربیتی همه جانبه را می طلبد که از عهده هر کسی برنمی آید.

3- اصل عملی: چنانچه در جواز واگذاری نگهداری کودک به شخص غیر مسلمان

تردید داشته باشیم، اصل عملی برائت دلالت بر جواز این کار می کند، چه کودکْ مسلمان باشد، چه غیر مسلمان(1).

نقد: همان گونه که می دانیم موضوع یا متعلق اصل عملی، شک است. این شک زمانی می تواند وجود داشته باشد که هیچ اصل یا دلیل لفظی در موضوع بحث وجود نداشته باشد.

بنابر این، اگر عموم، اطلاق یا دلیل خاصی وجود داشته باشد که بتواند جلوی واگذاری کودک را به فرد غیر مسلمان بگیرد، دیگر نمی توان به اصل عملی رجوع کرد.

آن گونه که پس از این توضیح خواهیم داد، دلایل دیگری غیر از آنچه در ارتباط با مسأله حضانت است وجود دارد که مانع از جریان این اصل می شود.