- اشاره 19
- پیشگفتار 20
- مواد سازنده شیر مادر 21
- ارزش شیر مادر در متون دینی 23
- روش شیر دادن به کودکان 27
- پیشگفتار 28
- اشاره 31
- مدت شیردهی 31
- شیردهی پس از دو سالگی اثر حقوقی ندارد 32
- پیشگفتار 35
- «الوالدات» 38
- بررسی فقهی جمله «وَ الْوَالِدَاتُ یُرْضِعْنَ أولادَهُنَّ حَوْلَیْنِ کَامِلَیْنِ لِمَنْ أرادَ أنْ یُتِمَّ الرَّضاعَهَ» 38
- اشاره 38
- «یرضعن» 42
- «حولین کاملین» 50
- «لمن أراد أن یتمّ الرضاعه» 56
- اشاره 69
- «علی المولود له» 69
- بررسی فقهی جمله «وَ عَلَی الْمَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ وَ کِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ» 69
- اشاره 69
- «رزقهن و کسوتهن» 73
- «بالمعروف» 77
- بررسی فقهی جمله «لا تُکَلَّفُ نَفْسٌ إلاّ وُسْعَها» 79
- اشاره 80
- بررسی فقهی جمله «فَإنْ أَرْضَعْنَ لَکُمْ فَأتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ» 80
- برقراری رابطه استیجاری میان زن و شوهر 83
- اختیار و اولویت مادر در شیر دادن به کودک خود 90
- چگونگی دخالت مادر در شیردهی به کودکِ خود 92
- پرداخت هزینه های شیردهی 94
- گرفتن دستمزد برای شیر دادن به کودکِ دیگران 100
- بررسی فقهی جمله «وَ أتَمِرُوا بَیْنَکُمْ بِمَعْرُوفٍ» 103
- بررسی فقهی جمله «لِیُنْفِقْ ذُو سَعَهٍ مِنْ سَعَتِهِ وَ مَنْ قُدِرَ عَلَیْهِ رِزْقُهُ فَلْیُنْفِقْ مِمّا اتیهُ اللَّهُ» 104
- معنا شناسی 108
- اشاره 108
- بررسی فقهی جمله «لا تُضارَّ والِدَهٌ بِوَلَدِها وَ لا مَوْلُودٌ لَهُ بِوَلَدِهِ» 108
- «علی الوارث» 117
- بررسی فقهی جمله «وَ عَلَی الْوارِثِ مِثْلُ ذلِکَ» 117
- اشاره 117
- «مثل ذلک» 122
- اشاره 134
- «فإن أرادا» 134
- بررسی فقهی جمله «فَإنْ أرَادَا فِصَالاً عَنْ تَرَاضٍ مِنْهُمَا وَ تَشَاوُرٍ فَلا جُنَاحَ عَلَیْهِمَا» 134
- «فصالاً» 135
- «عن تراض منهما و تشاور» 137
- نسبت میان رضاع و فصال در روایات 143
- پیشگفتار 146
- «و إن أردتم أن تسترضعوا أولادکم» 148
- بررسی فقهی جمله «وَ إنْ اَرَدْتُّمْ أنْ تَسْتَرْضِعُوا أوْلادَکُمْ فَلاجُنَاحَ عَلَیْکُمْ إذَا سَلَّمْتُمْ ما آتَیْتُمْ بِالْمَعْرُوفِ» 148
- اشاره 148
- «إذا سلّمتم ما آتیتم» 151
- «بالمعروف» 153
- بررسی فقهی جمله «وَ إنْ تَعاسَرْتُمْ فَسَتُرْضِعُ لَهُ أُخْرَی» 156
- اشاره 160
- اشاره 161
- اشاره 161
- کاربردهای قرآنی 161
- کفالت حضرت زکریا علیه السلام از مریم علیهماالسلام 163
- تعریف لغوی 167
- تعریف حضانت 167
- اشاره 167
- اشاره 167
- تعریف اصطلاحی 168
- تعریف حق و حکم 174
- اشاره 174
- حق یا حکم بودن حضانت 174
- نظریات مطرح در متون فقهی 176
- اصلِ در حضانت 183
- اشاره 186
- مرحله اول، حضانت کودک پیش از دو سالگی 186
- اشاره 186
- مضمون روایات 187
- بررسی و جمع بندی روایات 191
- ارتباط میان حضانت مادر و مباشرت در رضاع 196
- اشاره 202
- مرحله دوم، حضانت کودک پس از دو سالگی 202
- فرض اول: زنده بودن پدر و مادر 202
- فرض دوم: زنده بودن یکی از پدر و مادر 221
- فرض سوم: زنده نبودن هیچ یک از پدر و مادر 250
- شرایط نگهداری کودک 273
- اشاره 273
- اسلام 273
- اشاره 273
- عقل 278
- آزادگی 280
- فارغ بودن از حقوق زوجیت 283
- امانتداری 295
- اقامت مادر 301
- عدم تغییر محل سکونت پدر 303
- سلامت از بیماری های مزمن و مسری 304
- از بین رفتن شرایط مادر 311
- اشاره 311
- از بین رفتن شرایط لازم برای نگهداری کودک 311
- از بین رفتن شرایط پدر 313
- اشاره 316
- بازگشت دوباره شرایط 316
- بازگشت دوباره شرایط در مادر 317
- اشاره 318
- اشاره 319
- اصول روابط کودک و مادر 319
- رابطه کودک با مادر 319
- رابطه کودک با پدر 321
- حضانت دیوانگان 322
- اشاره 322
- حضانت سفیهان 323
- اشاره 323
- اعتبار رشد در امور مالی 324
- اعتبار رشد در خروج از حضانت 325
- حضانت افراد بالغِ رشید 327
- اشاره 332
- جدایی کودک از مادر 333
- نظرات مطرح در متون فقهی 333
- جدایی کودک از سایر بستگان 342
- شرایط جدایی کودک از مادر 345
- جدایی فرد بالغ از مادر و سایر بستگان 352
- اشاره 354
- پیشگفتار 355
- اشاره 357
- تعریف واژه ها 357
- «صبی» 358
- «کافل» 361
- «ضایع» 361
- نظریات موجود در متون فقهی 363
- ضرورت نگهداری کودکان بی سرپرست 363
- اشاره 363
- گرفتن شاهد 374
- اشاره 379
- بلوغ و عقل 379
- رشد 380
- عدالت 385
- اسلام 391
- توانمندی های مالی 402
- استقرار در یک مکان 403
- جنسیت 408
- آزادگی (حُریّت) 409
- اموال همراه کودکان سرراهی 412
- اشاره 412
- اشاره 412
- انواع اموال کودک 412
- تأمین هزینه زندگی کودکان سرراهی 415
- مرحله اول، تأمین هزینه های کودک از اموال شخصی خود 415
- اشاره 415
- مرحله دوم، تأمین هزینه های کودک از سایر منابع 422
- اشاره 436
- اختلاف در هزینه نگهداری کودکان سرراهی 436
- دوم، اختلاف در میزان هزینه 437
- اول، اختلاف در اصل هزینه 437
- اشاره 440
- جنایت بر کودکان 440
- اشاره 440
- دوم، جنایت خطایی منجر به مرگ 443
- سوم، جنایت عمدی منجر به قصاص بر بدن 444
- چهارم، جنایت خطایی یا عمدی غیر منجر به قصاص بر بدن 446
- اول، جرایم خطایی 447
- اشاره 447
- جرایم کودکان سرراهی 447
- دوم، جرایم عمدی 448
- سوم، شبه عمد 449
- اشاره 450
- معیارهای حل اختلاف 450
- اشاره 450
- معیار دوم، بررسی ویژگی های افراد 453
- معیار سوم، بررسی وضعیت کودک 455
- اشاره 459
- ادعای رابطه نَسَبی با کودک 459
- اشاره 459
- ادعای وجود رابطه پدری با کودک 459
- ادعای وجود رابطه مادری با کودک 465
- ادعای وجود رابطه پدری و مادری با کودک 468
- انکار رابطه نَسَبی از سوی کودک 468
- اول، ولاء عتق 471
- سوم، ولاء امام 471
- اشاره 471
- راههای ایجاد خویشاوندی مجازی 471
- اشاره 471
- دوم، ولاء ضمان جریره؛ 471
- خویشاوندی مجازی برای کودکان سرراهی 472
- نظرات مطرح در متون فقهی 472
- پیشگفتار 476
- پذیرش اسلام از سوی کودک مراهق 477
- اشاره 483
- روش تعیین دین کودک 483
- روش سوم، محل پیدا شدن کودک 487
- روش دوم، اسارت 487
- اشاره 492
1- المبسوط، 3/345؛ تذکره الفقهاء، 2/271.
2- جامع المقاصد، 6/111.
3- المبسوط، 3/340-341؛ تذکره الفقهاء، 2/271.
4- تذکره الفقهاء، 2/271.
5- تذکره الفقهاء، 2/271.
6- المبسوط، 3/341؛ تذکره الفقهاء، 2/271.
نقل مکان می تواند زمینه سوء استفاده از کودک را فراهم سازد (استرقاق)(1)؛
زندگی در شهر بهتر و مناسب تر برای کودک است(2).
اما اگر فردی شهر نشین، کودکی را در بیابانی بیابد، می تواند او را با خود به جایی ببرد که جانش در معرض خطر نباشد(3).
2- انتقال از شهر به روستا: اگر فردی شهر نشین کودکی را در شهر بیابد، مجاز نیست او را به یک روستا منتقل کند، زیرا:
زندگی در شهر برای دین و دنیای او بهتر است(4)؛
ادامه زندگی در شهر می تواند به پیدا شدن بستگان کودک، کمک کند(5).
3- انتقال از شهری به شهر دیگر: جابجایی کودک از شهری به شهر دیگر جایز نیست، زیرا احتمال پیدا شدن خویشاوندان کودک در جایی که در آنجا پیدا شده، بیشتر از سایر جاهاست(6).
زندگی با عشایر: با توجه به آنچه در مورد نقل و انتقال کودک گفته شد، این سؤال قابل طرح است که اگر یابنده کودک از عشایر باشد، آیا می تواند نگهداری از او را بر عهده بگیرد یا نه؟
محقق طوسی در توضیح این مطلب می نویسد: اگر فردِ بیابان گرد، کوچ نشین نباشد، کودکی را که پیدا کرده، نزد خود نگاه می دارد، ولی اگر کوچ نشین باشد، در جواز نگاهداری کودک و عدم جواز آن دو احتمال مطرح است(7)، زیرا در جایی که کودک گم شده، بستگانش به دنبال او می گردند(8).
دیدگاه ما: به نظر ما هیچ یک از دلایل گفته شده نمی تواند اثبات یا نفی کننده جواز انتقال یا تغییر مکان کودک به طور کلی باشد. آنچه برای ما اهمیت دارد، مصلحت کودک