حضانت کودکان در فقه اسلامی صفحه 408

1- المبسوط، 3/341.

2- المبسوط، 3/341.

3- تذکره الفقهاء، 2/272.

4- تذکره الفقهاء، 2/272.

5- تذکره الفقهاء، 2/272.

6- تذکره الفقهاء، 2/272.

7- المبسوط، 3/341.

8- شرائع الاسلام، 4/800.

است. باید دید که جابجایی کودک برای رشد و تعالی جسم و روان او سودمند است یا نه؟ در صورت مثبت بودن جواب، حکم می کنیم به جواز این کار و در غیر این صورت، تغییر مکان وی جایز نخواهد بود و برای اطمینان بیشتر، می توان تشخیص سودمندی و چگونگی انجام آن را بر عهده سازمانی گذشت که متصدی کنترل و مراقبت از خانواده هایی است که نگهداری چنین کودکانی را بر عهده دارند.

البته بعید نیست چون مرحوم شهید فتوا دهیم که بهتر آن است کودک از شهر به روستا و از روستا به صحرا برده نشود، تا شرایط زندگی سخت تر نشده، پیوندهای احتمالی خویشاوندی وی محفوظ تر مانده و مراقبت از سلامت جسمی او آسان تر باشد(1).

در تبصره3 ماده4 آئین نامه اجرایی قانون تأمین زنان و کودکان بی سرپرست، مصوب1374، در این باره آمده است:

«به منظور جلوگیری از جدایی فرهنگی و اجتماعی کودک از فرهنگ بومی خود و فراهم شدن زمینه بازگشت به خانواده و اجتماع، حتی الامکان کودکان بی سرپرست در شهر محل تولد یا شهرهای همجوار پذیرش و نگهداری می شوند»(2).

همچنین مفاد ماده15 قانون حمایت از کودکان بی سرپرست مصوب1353، موافق با احتیاط است: «خروج طفل صغیری که برای سرپرستی به کسی سپرده شده در دوره آزمایشی از کشور، منوط به موافقت دادستان محل خواهد بود»(3).

جنسیت

از جمله پرسش هایی که درباره یابنده کودک مطرح است تأثیر جنسیت اوست، آیا لازم است که یابنده حتما مرد باشد یا یک زن نیز می تواند با پیدا کردن کودکِ بی سرپرست، نگهداری او را بر عهده بگیرد؟