حضانت کودکان در فقه اسلامی صفحه 410

1- تذکره الفقهاء، 2/271.

2- مجمع الفائده، 10/429.

3- شرائع الاسلام، 4/799؛ تذکره الفقهاء، 2/270؛ الدروس، 3/75؛ اللمعه الدمشقیه، ص206؛ الدر المنضود، ص145؛ شرائع الاسلام، 4/799.

در قانون حمایت از کودکان بی سرپرست مصوب 1359 برای نگهداری از کودکان بی سرپرست شرایطی تعیین شده است:

ماده3: «تقاضانامه سرپرستی باید مشترکا از طرف زن و شوهر تنظیم و تسلیم دادگاه شود و دادگاه در صورت احراز شرایط ذیل، قرار سرپرستی طفل را برای دوره آزمایشی صادر می کند:

الف - پنج سال تمام از تاریخ ازدواج آنها گذشته و از این ازدواج صاحب فرزند نشده باشند؛

ب - سن یکی از زوجین حداقل 30 سال تمام باشد؛

ج - هیچ یک از زوجین دارای محکومیت جزایی مؤثر به علت ارتکاب جرائم عمدی نباشند؛

د - هیچ یک از زوجین محجور نباشند؛

ه - زوجین دارای صلاحیت اخلاقی باشند؛

و - زوجین یا یکی از آنها دارای امکان مالی باشند؛

ز - هیچ یک از زوجین مبتلا به بیماری های واگیر صعب العلاج نباشند؛

ح - هیچ یک از زوجین معتاد به الکل یا مواد مخدر و سایر اعتیادات مضر نباشند»(1).

به نظر ما، این ماده جامع و مانع نیست، زیرا:

- با توجه به توضیحات گذشته، افراد می توانند نگهداری از کودک بی سرپرست را بر عهده بگیرند؛ بنابر این، تسلیم تقاضانامه سرپرستی، وجاهت فقهی ندارد.

- برای بر عهده گرفتن نگهداری از یک کودک، درخواست مشترک زن و مرد لازم نیست، زیرا هریک از زن و مرد می توانند چنین درخواستی را داشته باشند.

- هیچ دلیلی بر گذشت پنج سال از ازدواج و فرزند دار نشدن زن و شوهر وجود دارد، چرا که می شود زودتر از پنج سال و با داشتن فرزند، چنین درخواستی داشته باشند.