1- تذکره الفقهاء، 2/272.
2- الدروس، 3/74.
3- مسالک الأفهام، 12/473.
4- ایضاح الفوائد، 2/140.
5- تذکره الفقهاء، 2/272.
6- اللمعه الدمشقیه، ص206: «کلّما بیده أو تحته أو فوقه، فله».
7- شرائع الاسلام، 4/801؛ الجامع للشرایع، ص356؛ مجمع الفائده، 1/422.
تأمین هزینه زندگی کودکان سرراهی
اشاره
از جمله مهم ترین مسایلی که در بحث کودکان سرراهی (بی سرپرست) مطرح است، تأمین هزینه زندگی آنهاست.
برای بیشتر فقها این سؤال مطرح بوده که پس از بر عهده گرفتن نگهداری کودک توسط فردی که او را یافته است، چه کسی باید پرداخت هزینه های زندگی او را تعهد کند؟
فقهای ما، مسأله چگونگی تأمین هزینه های زندگی کودک را در ضمن دو مرحله پی گرفته اند:
مرحله اول، تأمین هزینه های کودک از اموال شخصی خود
در صورتی که کودک دارای امکانات مالی کافی باشد، تأمین هزینه های زندگی او چون سایر افراد بر کسی واجب نبوده، از محل آنها نیازهای مادی اش تأمین می گردد(1).
گرچه اصل این حکم مورد اتفاق است، ولی در چگونگی اجرای آن، اختلاف نظر وجود دارد؛ زیرا برای فقها این پرسش مطرح بوده است که آیا یابنده کودک می تواند به طور مستقل از اموال کودک برداشت کرده، از آنها برای تأمین هزینه های کودک استفاده کند یا مجاز به این کار نبوده، برای برداشت از اموال کودک نیاز به اجازه از برخی مراجع
قانونی (حاکم شرع) دارد(2)؟
نظریه اول، استقلال یابنده: پیروان این نظریه بر این باورند که یابنده کودک بدون نیاز به اجازه گرفتن از هیچ مرجعی، همچون وصیِّ یتیم، می تواند از اموال کودک برداشت
کرده، برای تأمین هزینه های زندگی او مصرف کند(3).