حضانت کودکان در فقه اسلامی صفحه 435

1- شرائع الاسلام، 4/800؛ کشف الرموز، 2/407؛ ارشاد الاذهان، 1/441.

2- المقنعه، ص648؛ النهایه، ص323؛ المهذب، 2/569؛ الوسیله، ص277؛ شرائع الاسلام، 4/800؛ ایضاح الفوائد، 2/140؛ جامع المقاصد، 6/115.

3- المبسوط، 3/339.

4- جامع المدارک، 5/250.

5- السرائر، 2/107؛ الجامع للشرایع، ص357.

6- شرح اللمعه، 7/76.

برخی روایات نیز به دست آورد:

1- روایت عزرمی86*: «المنبوذ حرٌّ، فإذا کبر، فإن شاء تولّی الّذی التقطه و إلاّ فلیرد علیه النفقه ولیذهب فلیوال من شاء»(1)، کودکی که به حال خود رها می شود، انسان آزادی است، هرگاه به بلوغ رسید، اگر بخواهد یابنده خود را ولیّ خود قرار دهد، وگرنه هزینه هایی که برایش کرده به او برگرداند و هر کس دیگری را که می خواهد ولیّ خود قرار دهد.

2- روایت مدائنی87*: «المنبوذ حرٌّ، فإن أحب أن یوالی غیر الّذی ربّاه والاه، فإن طلب منه الّذی ربّاه النفقه و کان موسرا ردّ علیه و إن کان معسرا کان ما أنفق علیه صدقه»(2)، کودکی که به حال خود رها می شود، انسان آزادی است، اگر دوست دارد می تواند غیر از کسی که او را بزرگ کرده، ولیّ خود قرار دهد؛ پس اگر کسی که او را بزرگ کرده هزینه هایی را که کرده مطالبه کند و کودک نیز ثروتمند باشد، به او بر می گرداند و اگر کودک نادار باشد، هزینه هایی که کرده صدقه است.

3- روایت مثنّی88*: «المنبوذ حرٌّ، فإن أحب أن یوالی الّذی التقطه والاه و إن أحب أن یوالی غیره والاه و إن طلب الّذی ربّاه نفقته و کان موسرا ردّ علیه و إن لم یکن موسرا صار ما أنفقه صدقه»(3)، کودکی که به حال خود رها می شود، انسان آزادی است، اگر دوست دارد می تواند یابنده خود را ولیّ قرار دهد و اگر دوست دارد می تواند کس دیگری را ولیّ خود قرار دهد؛ اگر کسی که او را بزرگ کرده هزینه هایی را که کرده مطالبه کند و آن فرد هم ثروتمند باشد، به او بر می گرداند و اگر نادار باشد، هزینه هایی که در باره او کرده صدقه است.

4- روایت محمّد بن احمد89*: «عن اللقیطه، قال: لاتباع و لاتشتری ولکن استخدمها بما انفقت علیها»(4)، از دختر بچه پیدا شده سؤال شد، فرمود: فروخته و خریده نمی شود، ولی در برابر آنچه برای او هزینه شده، به کار گرفته می شود.

با توجه به توضیحات گذشته، ماده5 قانون حمایت از کودکان بی سرپرست مصوب