حضانت کودکان در فقه اسلامی صفحه 437

1- قوانین و مقررات مربوط به خانواده، ص202.

2- قوانین و مقررات مربوط به خانواده، ص203.

اختلاف لقیط و ملتقط به دو صورت قابل تصور است:

اول، اختلاف در اصل هزینه

اگر یابنده کودک (ملتقط) مدعی باشد که برای گذران زندگی او مقداری پول هزینه کرده است ولی کودک سرراهی (لقیط) منکر چنین هزینه ای باشد، ادعای ملتقط پذیرفته می شود(1)، زیرا طبیعی است که بزرگ شدن کودک بدون صرف هزینه ممکن نیست؛ چه این اختلاف بر سر هزینه کردن از مال خود کودک باشد یا از مال شخصی یابنده او.

محقّق حلّی معتقد است اگر کودک دارای مالی بوده و منکر هزینه شدن آنها برای زندگی خودش توسط ملتقط باشد، ادعای ملتقط به همراه سوگندی که می خورد پذیرفته می شود(2)؛ علاّمه حلّی، ادای سوگند را مورد انتقاد قرار داده، می نویسد: «سوگند دادن ملتقط معنا ندارد، مگر اینکه ملتقط مدعی نیاز کودک باشد و لقیط، منکر آن»(3).

دوم، اختلاف در میزان هزینه

چنانچه مبلغی را که ملتقط برای هزینه کودک گزارش می کند، مورد پذیرش لقیط نباشد، دو صورت قابل تصور است:

متعارف بودن ادعا: اگر یابنده کودک برای هزینه هایی که برای او کرده، مبلغی معادل

هزینه متعارف نگهداری از یک کودک را درخواست کند؛ در این صورت، سخن ملتقط مورد پذیرش قرار می گیرد، زیرا فرض بر این است که یابنده کودک چون فردی امین و قابل اعتماد بوده، نگهداری کودک به او سپرده شده است؛ بنابر این، ادعایش در این خصوص پذیرفته می شود(4).

لازم به یادآوری است، برخی از فقها پذیرش ادعای یابنده کودک را در این فرض، مشروط به خوردن سوگند توسط او کرده اند(5)، زیرا: