حضانت کودکان در فقه اسلامی صفحه 456

1- تذکره الفقهاء، 2/271.

2- تذکره الفقهاء، 2/271.

3- المبسوط، 3/340.

4- تحریر الاحکام، 2/123.

5- جواهر الفقه، ص145، مسأله512.

6- الدروس، 3/74.

7- تذکره الفقهاء، 2/271.

8- الجامع للشرایع، ص357.

سر راهی بایکدیگر اختلاف داشته باشند، بدون اینکه هیچ یک از آنها کودک را برداشته باشند(1)؛ تصمیمگیری درباره اینکه کدامیک از آنها می تواند از کودک نگهداری کند، بر عهده حاکم اسلامی است(2).

2- هر دو نفر اقدام به برداشتن کودک کرده اند: در صورتی که دو نفر هم زمان با هم اقدام به برداشتن کودک کنند، دو حالت قابل تصور است:

صلاحیت یک نفر: اگر هر دو نفر همزمان با هم، اقدام به برداشتن کودک کنند، ولی

تنها یکی از آنها صلاحیت لازم برای سرپرستی کودک را داشته باشد، کودک به کسی سپرده می شود که صلاحیت لازم برای این کار را دارد(3).

صلاحیت هر دو نفر: اگر هر دو نفر همزمان با هم، اقدام به برداشتن کودک کنند و هر دو نیز صلاحیت های لازم برای نگهداری او را داشته و هیچ کدام نیز حاضر نباشند به خاطر دیگری دست از ادعای خود بردارند(4)؛ برای تعیین سرپرست کودک، سه راه حل وجود دارد:

راه اول، رجوع به قرعه: احتمال نخست آن است که برای تعیین سرپرست کودک،

قرعه زده شود، زیرا قرعه در هر امر مشکلی جاری است، افزون بر اینکه گرفتن کودک از هر دو، باعث باطل شدن حقی می شود که با یافتن کودک به دست آورده اند(5)؛ واگذاری نگهداری کودک به هر دو - آن گونه که برخی احتمال داده اند(6) - کاری نشدنی و نوبتی کردن نگهداری از کودک (مهایاه) در میان آنها نیز موجب آسیب دیدن کودک می شود(7).

راه دوم، مراجعه به قاضی: احتمال دوم آن است که قاضی در این باره تصمیمگیری