- اشاره 19
- پیشگفتار 20
- مواد سازنده شیر مادر 21
- ارزش شیر مادر در متون دینی 23
- روش شیر دادن به کودکان 27
- پیشگفتار 28
- مدت شیردهی 31
- اشاره 31
- شیردهی پس از دو سالگی اثر حقوقی ندارد 32
- پیشگفتار 35
- «الوالدات» 38
- بررسی فقهی جمله «وَ الْوَالِدَاتُ یُرْضِعْنَ أولادَهُنَّ حَوْلَیْنِ کَامِلَیْنِ لِمَنْ أرادَ أنْ یُتِمَّ الرَّضاعَهَ» 38
- اشاره 38
- «یرضعن» 42
- «حولین کاملین» 50
- «لمن أراد أن یتمّ الرضاعه» 56
- بررسی فقهی جمله «وَ عَلَی الْمَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ وَ کِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ» 69
- اشاره 69
- «علی المولود له» 69
- اشاره 69
- «رزقهن و کسوتهن» 73
- «بالمعروف» 77
- بررسی فقهی جمله «لا تُکَلَّفُ نَفْسٌ إلاّ وُسْعَها» 79
- اشاره 80
- بررسی فقهی جمله «فَإنْ أَرْضَعْنَ لَکُمْ فَأتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ» 80
- برقراری رابطه استیجاری میان زن و شوهر 83
- اختیار و اولویت مادر در شیر دادن به کودک خود 90
- چگونگی دخالت مادر در شیردهی به کودکِ خود 92
- پرداخت هزینه های شیردهی 94
- گرفتن دستمزد برای شیر دادن به کودکِ دیگران 100
- بررسی فقهی جمله «وَ أتَمِرُوا بَیْنَکُمْ بِمَعْرُوفٍ» 103
- بررسی فقهی جمله «لِیُنْفِقْ ذُو سَعَهٍ مِنْ سَعَتِهِ وَ مَنْ قُدِرَ عَلَیْهِ رِزْقُهُ فَلْیُنْفِقْ مِمّا اتیهُ اللَّهُ» 104
- اشاره 108
- بررسی فقهی جمله «لا تُضارَّ والِدَهٌ بِوَلَدِها وَ لا مَوْلُودٌ لَهُ بِوَلَدِهِ» 108
- معنا شناسی 108
- بررسی فقهی جمله «وَ عَلَی الْوارِثِ مِثْلُ ذلِکَ» 117
- اشاره 117
- «علی الوارث» 117
- «مثل ذلک» 122
- «فإن أرادا» 134
- اشاره 134
- بررسی فقهی جمله «فَإنْ أرَادَا فِصَالاً عَنْ تَرَاضٍ مِنْهُمَا وَ تَشَاوُرٍ فَلا جُنَاحَ عَلَیْهِمَا» 134
- «فصالاً» 135
- «عن تراض منهما و تشاور» 137
- نسبت میان رضاع و فصال در روایات 143
- پیشگفتار 146
- بررسی فقهی جمله «وَ إنْ اَرَدْتُّمْ أنْ تَسْتَرْضِعُوا أوْلادَکُمْ فَلاجُنَاحَ عَلَیْکُمْ إذَا سَلَّمْتُمْ ما آتَیْتُمْ بِالْمَعْرُوفِ» 148
- «و إن أردتم أن تسترضعوا أولادکم» 148
- اشاره 148
- «إذا سلّمتم ما آتیتم» 151
- «بالمعروف» 153
- بررسی فقهی جمله «وَ إنْ تَعاسَرْتُمْ فَسَتُرْضِعُ لَهُ أُخْرَی» 156
- اشاره 160
- اشاره 161
- اشاره 161
- کاربردهای قرآنی 161
- کفالت حضرت زکریا علیه السلام از مریم علیهماالسلام 163
- تعریف حضانت 167
- تعریف لغوی 167
- اشاره 167
- اشاره 167
- تعریف اصطلاحی 168
- تعریف حق و حکم 174
- اشاره 174
- حق یا حکم بودن حضانت 174
- نظریات مطرح در متون فقهی 176
- اصلِ در حضانت 183
- اشاره 186
- مرحله اول، حضانت کودک پیش از دو سالگی 186
- اشاره 186
- مضمون روایات 187
- بررسی و جمع بندی روایات 191
- ارتباط میان حضانت مادر و مباشرت در رضاع 196
- اشاره 202
- مرحله دوم، حضانت کودک پس از دو سالگی 202
- فرض اول: زنده بودن پدر و مادر 202
- فرض دوم: زنده بودن یکی از پدر و مادر 221
- فرض سوم: زنده نبودن هیچ یک از پدر و مادر 250
- اشاره 273
- اسلام 273
- اشاره 273
- شرایط نگهداری کودک 273
- عقل 278
- آزادگی 280
- فارغ بودن از حقوق زوجیت 283
- امانتداری 295
- اقامت مادر 301
- عدم تغییر محل سکونت پدر 303
- سلامت از بیماری های مزمن و مسری 304
- اشاره 311
- از بین رفتن شرایط لازم برای نگهداری کودک 311
- از بین رفتن شرایط مادر 311
- از بین رفتن شرایط پدر 313
- بازگشت دوباره شرایط 316
- اشاره 316
- بازگشت دوباره شرایط در مادر 317
- اشاره 318
- رابطه کودک با مادر 319
- اشاره 319
- اصول روابط کودک و مادر 319
- رابطه کودک با پدر 321
- حضانت دیوانگان 322
- اشاره 322
- حضانت سفیهان 323
- اشاره 323
- اعتبار رشد در امور مالی 324
- اعتبار رشد در خروج از حضانت 325
- حضانت افراد بالغِ رشید 327
- اشاره 332
- جدایی کودک از مادر 333
- نظرات مطرح در متون فقهی 333
- جدایی کودک از سایر بستگان 342
- شرایط جدایی کودک از مادر 345
- جدایی فرد بالغ از مادر و سایر بستگان 352
- اشاره 354
- پیشگفتار 355
- اشاره 357
- تعریف واژه ها 357
- «صبی» 358
- «کافل» 361
- «ضایع» 361
- نظریات موجود در متون فقهی 363
- ضرورت نگهداری کودکان بی سرپرست 363
- اشاره 363
- گرفتن شاهد 374
- بلوغ و عقل 379
- اشاره 379
- رشد 380
- عدالت 385
- اسلام 391
- توانمندی های مالی 402
- استقرار در یک مکان 403
- جنسیت 408
- آزادگی (حُریّت) 409
- اشاره 412
- اشاره 412
- اموال همراه کودکان سرراهی 412
- انواع اموال کودک 412
- اشاره 415
- تأمین هزینه زندگی کودکان سرراهی 415
- مرحله اول، تأمین هزینه های کودک از اموال شخصی خود 415
- مرحله دوم، تأمین هزینه های کودک از سایر منابع 422
- اشاره 436
- اختلاف در هزینه نگهداری کودکان سرراهی 436
- دوم، اختلاف در میزان هزینه 437
- اول، اختلاف در اصل هزینه 437
- اشاره 440
- جنایت بر کودکان 440
- اشاره 440
- دوم، جنایت خطایی منجر به مرگ 443
- سوم، جنایت عمدی منجر به قصاص بر بدن 444
- چهارم، جنایت خطایی یا عمدی غیر منجر به قصاص بر بدن 446
- جرایم کودکان سرراهی 447
- اشاره 447
- اول، جرایم خطایی 447
- دوم، جرایم عمدی 448
- سوم، شبه عمد 449
- اشاره 450
- معیارهای حل اختلاف 450
- اشاره 450
- معیار دوم، بررسی ویژگی های افراد 453
- معیار سوم، بررسی وضعیت کودک 455
- اشاره 459
- ادعای وجود رابطه پدری با کودک 459
- اشاره 459
- ادعای رابطه نَسَبی با کودک 459
- ادعای وجود رابطه مادری با کودک 465
- ادعای وجود رابطه پدری و مادری با کودک 468
- انکار رابطه نَسَبی از سوی کودک 468
- دوم، ولاء ضمان جریره؛ 471
- راههای ایجاد خویشاوندی مجازی 471
- اول، ولاء عتق 471
- اشاره 471
- سوم، ولاء امام 471
- اشاره 471
- نظرات مطرح در متون فقهی 472
- خویشاوندی مجازی برای کودکان سرراهی 472
- پیشگفتار 476
- پذیرش اسلام از سوی کودک مراهق 477
- روش تعیین دین کودک 483
- اشاره 483
- روش دوم، اسارت 487
- روش سوم، محل پیدا شدن کودک 487
- اشاره 492
1- لازم به یادآوری است، اولویت یکی بر دیگری تنها به رسیدن بر بالین کودک بدون اقدام به بلند کردن آن، تحقق پیدا نمی کند؛ ر.ک: جامع المقاصد، 6/99.
2- تذکره الفقهاء، 2/271.
3- تذکره الفقهاء، 2/271.
4- از آنجا که از نظر فقهای گذشته، یافتن کودک توسط یک نفر، حقی را برای او در نگهداری کودک ایجاد می کند، هریک از آنها می تواند بدون نیاز به گرفتن اجازه از حاکم اسلامی، به نفع دیگری دست از حق خود ملک حضانت بردارد؛ ر.ک: تحریر الکلام، 2/123.
5- تذکره الفقهاء، 2/271.
6- تحریر الکلام، 2/123.
7- تذکره الفقهاء، 2/271؛ الدروس، 3/73.
کند و نگهداری کودک را به کسی بسپارد که سود بیشتری برای کودک دارد(1).
راه سوم، انتخاب خود کودک: سومین احتمال آن است که تصمیمگیری در این باره
را به خود کودک واگذار کنیم، تا هر کدام را که او انتخاب کرد، عهده دار نگهداری و اداره
زندگی اش شود(2).
لازم به یادآوری است، برخی از فقها معتقدند که اگر هر دو نفر همزمان با هم، اقدام به برداشتن کودک کنند(3) و هر دو نیز صلاحیت های لازم برای نگهداری کودک را داشته باشند؛ ولی یکی در بدن کودک علایم و نشانه هایی را گزارش می کند که دیگری نمی تواند چنین کند، همان شخص نگهداری کودک را بر عهده می گیرد(4).
در مقابل، گروهی نیز توصیف ویژگی جسمانی کودک چون وجود خال در بدن او را دلیلی بر ترجیح توصیف کننده آن نمی دانند(5).
دیدگاه ما: به نظر ما، یافتن کودک هیچ حقی را برای یابنده او ایجاد نمی کند. بنابر این، کسی که کودکی را می یابد، بایستی او را به مراکزی که عهده دار اداره زندگی چنین
کودکانی هستند، بسپارد.
آن مرکز با بررسی صلاحیت های فردی و اجتماعی کسی که درخواست نگهداری کودکی را دارد با در نظر گرفتن مصلحت کودک، نگهداری او را بسته به شرایطی به طور موقت یا نا محدود به آن شخص واگذار می کند، چه خود آن فرد، کودک را پیدا کرده باشد و چه این عمل توسط دیگری انجام شده باشد.
البته تمایل کودک برای زندگی کردن با فردی خاص در زمانی که قدرت تشخیص پیدا کرده است نیز می تواند از جمله همان عواملی باشد که در مصلحت کودک مؤثر است.
بنابر این، ارائه مدرک بر اینکه چه کسی ابتدا کودک را یافته است یا بررسی صفات