حضانت کودکان در فقه اسلامی صفحه 462

1- المبسوط، 3/347.

2- شرائع الاسلام، 4/802؛ ارشاد الاذهان، 1/441.

3- حاشیه مجمع الفائده، ص588.

4- مسالک الأفهام، 12/483.

5- مسالک الأفهام، 12/483.

6- تذکره الفقهاء، 2/277.

اجماعی که از سوی برخی از فقها شده است(1).

نظریه دوم، پذیرش مشروط: محقق حلّی پس از آنکه نظریه نخست را نقل می کند، می نویسد: اگر گفته شود که این ادعا پذیرفته نمی شود، مگر آنکه خودِ کودک، وجود چنین رابطه ای را بپذیرد؛ سخن نیکویی است(2).

بر این اساس، اثبات رابطه پدری میان یک نفر و کودک سرراهی (بی سرپرست)، به دو عامل بستگی دارد، ادعای فرد مدعی و پذیرش این ادعا از سوی کودک پس از رسیدن به سن بلوغ.

به هر حال، چه بگوییم ادعای یابنده کودک یا هر فرد دیگری در مورد داشتن رابطه نَسَبی با کودکی سرراهی (بی سرپرست) پذیرفته می شود یا پذیرفته نمی شود، این سخن در جایی است که این ادعا در زمان حیات کودک صورت بپذیرد؛ اما اگر این ادعا پس از مرگ وی باشد ، برای اثبات آن حتما نیازمند دلیل و گواه هستیم.

بر همین اساس، ابن سراج می نویسد: اگر کودکی سر راهی بمیرد و مالی از خود به جا بگذارد و شخصی ادعا کند که کودک فرزند او بوده، این ادعا تنها با ارائه دلیل و گواه

(بیّنه) پذیرفته خواهد شد(3).

سوم، ادعا توسط دو فرد بیگانه: سومین فرضی که در مورد ادعای رابطه پدر - فرزندی، وجود دارد، آن است که دو نفر غیر از یابنده کودک، مدعی باشند که کودک پیدا شده، فرزند آنهاست.

در این فرض، ادعای فردی پذیرفته می شود که بتواند برای اثبات ادعای خود، مدرکی (بینه) ارائه کند(4).

حال اگر فرض کنیم که هر دو نفر بتوانند برای اثبات چنین ادعایی، مدرک ارائه دهند، چه باید کرد؟