حضانت کودکان در فقه اسلامی صفحه 465

1- الدروس، 3/79.

2- المبسوط، 3/347.

3- ابن قدامه، المغنی، 6/430؛ الشرح الکبیر، 6/435.

4- ارواء الغلیل، 6/27.

5- تذکره الفقهاء، 2/279.

مدعی باشند که کودک پیدا شده فرزند آنهاست؛ چون یافتن کودک دلیلی بر اولویت فرد یابنده نسبت به سایر افراد نیست(1)، هرکدام که برای اثبات ادعای خود مدرک (بیّنه) داشته باشند، پدر کودک خواهد بود و اگر هر دو برای اثبات این مطلب مدرک ارائه کنند،

برای تعیین پدرِ کودک از میان آنها، قرعه زده می شود(2) و بنا به نظر فقهای سنی، به چهره شناس مراجعه می شود(3).

همچنان که ملاحظه شد، در دو صورت سوم و چهارم، بنا به نظر فقهای سنی می باید برای تعیین پدر کودک از میان کسانی که مدعی آن هستند، به چهره شناس مراجعه کرد.

از آنجا که بررسی دلایل فقهی این ادعا و نقد آنها در حوصله این کتاب نیست، از گفتگو درباره آن خودداری کرده، خوانندگان محترم می توانند برای به دست آوردن اطلاعات بیشتر به توضیحاتی که در متون فقهی - روایی در این باره آمده است، مراجعه کنند(4).

به هر حال، هر کجا مردی ادعای رابطه نَسَبی با کودکی داشته باشد و ادعای او نیز پذیرفته شود، کودک فرزند او محسوب می شود؛ ولی معنای چنین ادعایی این نیست که همسر این مرد هم مادر کودک است، حتی اگر مرد مدعی چنین مطلبی نیز باشد، مگر اینکه همسر وی این ادعا را بپذیرد(5).

ادعای وجود رابطه مادری با کودک

از جمله مطالب قابل گفتگو در این فصل، ادعای داشتن رابطه مادری با کودک است. برای فقها دو مسأله مطرح بوده است:

مقایسه میان زن و مرد در روش اثبات ادعا: در پاسخ به این سؤال که آیا تفاوتی میان مرد و زن در روش اثبات ادعای خویشاوندی با کودک، وجود دارد یا نه، سه نظریه وجود دارد: