حضانت کودکان در فقه اسلامی صفحه 466

1- الدروس، 3/80.

2- المبسوط، 3/347-348؛ تذکره الفقهاء، 2/278.

3- تذکره الفقهاء، 2/278.

4- ر.ک: تذکره الفقهاء، 2/278-279.

5- تحریر الاحکام، 2/124.

نظریه اول، عدم تفاوت میان زن و مرد: پیروان این نظر بر این باورند که هیچ تفاوتی میان اینکه ادعا کننده مرد باشد یا زن (ادعای پدری نسبت به کودک داشته باشد یا ادعای

مادری) وجود ندارد(1) و همچنان که اقرار مرد پذیرفته می شود، اقرار زن نیز پذیرفته شده، کودک به او ملحق می شود.

بنابر اینکه ادعای زن پذیرفته شود و مادر کودک به حساب آید، آیا می توان گفت که شوهر این زن نیز پدر آن کودک است؟

محقق طوسی معتقد است که بنا بر قول قوی، پذیرش ادعای این زن، به این معنا نیست که شوهر او نیز پدر کودک است؛ پس کودک تنها به زن ملحق می شود و نه به شوهرش(2).

نظریه دوم، تفاوت میان زن و مرد: گروهی از فقها نیز معتقدند که روش اثبات ادعای

زن و مرد در اثبات رابطه خویشاوندی (پدری و مادری) متفاوت است.

گرچه اقرار و ادعای مرد برای پیوستن کودک به او کافی است، ولی اقرار زن به تنهایی برای این منظور کافی نبوده، می باید برای اثبات ادعای خود، بیّنه و دلیل بیاورد(3)؛ زیرا علم به وجود ارتباط مادری - فرزندی میان زن و کودک، از آنجا که در هنگام زایمان معمولاً کسانی هستند که بتوانند گواه بر آن باشند، امری است که با حس و مشاهده قابل

اثبات است، اما در مورد ادعای مرد مبنی بر اینکه پدر کودک است، چنین چیزی وجود ندارد(4).

بنابر این، اگر زن برای اثبات ادعای خود توانست مدرکی ارائه دهد، کودکْ فرزند او و شوهرش به حساب می آید(5)، به شرط اینکه اولاً: امکان اینکه کودک فرزند آنها باشد، وجود داشته باشد، ثانیا: دلایلی که زن ارائه می دهد، بیانگر این مطلب باشد که او کودک