- اشاره 19
- پیشگفتار 20
- مواد سازنده شیر مادر 21
- ارزش شیر مادر در متون دینی 23
- روش شیر دادن به کودکان 27
- پیشگفتار 28
- اشاره 31
- مدت شیردهی 31
- شیردهی پس از دو سالگی اثر حقوقی ندارد 32
- پیشگفتار 35
- «الوالدات» 38
- بررسی فقهی جمله «وَ الْوَالِدَاتُ یُرْضِعْنَ أولادَهُنَّ حَوْلَیْنِ کَامِلَیْنِ لِمَنْ أرادَ أنْ یُتِمَّ الرَّضاعَهَ» 38
- اشاره 38
- «یرضعن» 42
- «حولین کاملین» 50
- «لمن أراد أن یتمّ الرضاعه» 56
- اشاره 69
- اشاره 69
- «علی المولود له» 69
- بررسی فقهی جمله «وَ عَلَی الْمَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ وَ کِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ» 69
- «رزقهن و کسوتهن» 73
- «بالمعروف» 77
- بررسی فقهی جمله «لا تُکَلَّفُ نَفْسٌ إلاّ وُسْعَها» 79
- بررسی فقهی جمله «فَإنْ أَرْضَعْنَ لَکُمْ فَأتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ» 80
- اشاره 80
- برقراری رابطه استیجاری میان زن و شوهر 83
- اختیار و اولویت مادر در شیر دادن به کودک خود 90
- چگونگی دخالت مادر در شیردهی به کودکِ خود 92
- پرداخت هزینه های شیردهی 94
- گرفتن دستمزد برای شیر دادن به کودکِ دیگران 100
- بررسی فقهی جمله «وَ أتَمِرُوا بَیْنَکُمْ بِمَعْرُوفٍ» 103
- بررسی فقهی جمله «لِیُنْفِقْ ذُو سَعَهٍ مِنْ سَعَتِهِ وَ مَنْ قُدِرَ عَلَیْهِ رِزْقُهُ فَلْیُنْفِقْ مِمّا اتیهُ اللَّهُ» 104
- اشاره 108
- بررسی فقهی جمله «لا تُضارَّ والِدَهٌ بِوَلَدِها وَ لا مَوْلُودٌ لَهُ بِوَلَدِهِ» 108
- معنا شناسی 108
- بررسی فقهی جمله «وَ عَلَی الْوارِثِ مِثْلُ ذلِکَ» 117
- «علی الوارث» 117
- اشاره 117
- «مثل ذلک» 122
- بررسی فقهی جمله «فَإنْ أرَادَا فِصَالاً عَنْ تَرَاضٍ مِنْهُمَا وَ تَشَاوُرٍ فَلا جُنَاحَ عَلَیْهِمَا» 134
- «فإن أرادا» 134
- اشاره 134
- «فصالاً» 135
- «عن تراض منهما و تشاور» 137
- نسبت میان رضاع و فصال در روایات 143
- پیشگفتار 146
- بررسی فقهی جمله «وَ إنْ اَرَدْتُّمْ أنْ تَسْتَرْضِعُوا أوْلادَکُمْ فَلاجُنَاحَ عَلَیْکُمْ إذَا سَلَّمْتُمْ ما آتَیْتُمْ بِالْمَعْرُوفِ» 148
- «و إن أردتم أن تسترضعوا أولادکم» 148
- اشاره 148
- «إذا سلّمتم ما آتیتم» 151
- «بالمعروف» 153
- بررسی فقهی جمله «وَ إنْ تَعاسَرْتُمْ فَسَتُرْضِعُ لَهُ أُخْرَی» 156
- اشاره 160
- اشاره 161
- اشاره 161
- کاربردهای قرآنی 161
- کفالت حضرت زکریا علیه السلام از مریم علیهماالسلام 163
- تعریف حضانت 167
- تعریف لغوی 167
- اشاره 167
- اشاره 167
- تعریف اصطلاحی 168
- تعریف حق و حکم 174
- اشاره 174
- حق یا حکم بودن حضانت 174
- نظریات مطرح در متون فقهی 176
- اصلِ در حضانت 183
- مرحله اول، حضانت کودک پیش از دو سالگی 186
- اشاره 186
- اشاره 186
- مضمون روایات 187
- بررسی و جمع بندی روایات 191
- ارتباط میان حضانت مادر و مباشرت در رضاع 196
- اشاره 202
- مرحله دوم، حضانت کودک پس از دو سالگی 202
- فرض اول: زنده بودن پدر و مادر 202
- فرض دوم: زنده بودن یکی از پدر و مادر 221
- فرض سوم: زنده نبودن هیچ یک از پدر و مادر 250
- شرایط نگهداری کودک 273
- اشاره 273
- اشاره 273
- اسلام 273
- عقل 278
- آزادگی 280
- فارغ بودن از حقوق زوجیت 283
- امانتداری 295
- اقامت مادر 301
- عدم تغییر محل سکونت پدر 303
- سلامت از بیماری های مزمن و مسری 304
- از بین رفتن شرایط مادر 311
- از بین رفتن شرایط لازم برای نگهداری کودک 311
- اشاره 311
- از بین رفتن شرایط پدر 313
- اشاره 316
- بازگشت دوباره شرایط 316
- بازگشت دوباره شرایط در مادر 317
- اشاره 318
- اصول روابط کودک و مادر 319
- رابطه کودک با مادر 319
- اشاره 319
- رابطه کودک با پدر 321
- حضانت دیوانگان 322
- اشاره 322
- حضانت سفیهان 323
- اشاره 323
- اعتبار رشد در امور مالی 324
- اعتبار رشد در خروج از حضانت 325
- حضانت افراد بالغِ رشید 327
- اشاره 332
- نظرات مطرح در متون فقهی 333
- جدایی کودک از مادر 333
- جدایی کودک از سایر بستگان 342
- شرایط جدایی کودک از مادر 345
- جدایی فرد بالغ از مادر و سایر بستگان 352
- اشاره 354
- پیشگفتار 355
- تعریف واژه ها 357
- اشاره 357
- «صبی» 358
- «کافل» 361
- «ضایع» 361
- نظریات موجود در متون فقهی 363
- ضرورت نگهداری کودکان بی سرپرست 363
- اشاره 363
- گرفتن شاهد 374
- بلوغ و عقل 379
- اشاره 379
- رشد 380
- عدالت 385
- اسلام 391
- توانمندی های مالی 402
- استقرار در یک مکان 403
- جنسیت 408
- آزادگی (حُریّت) 409
- اشاره 412
- اشاره 412
- اموال همراه کودکان سرراهی 412
- انواع اموال کودک 412
- اشاره 415
- تأمین هزینه زندگی کودکان سرراهی 415
- مرحله اول، تأمین هزینه های کودک از اموال شخصی خود 415
- مرحله دوم، تأمین هزینه های کودک از سایر منابع 422
- اشاره 436
- اختلاف در هزینه نگهداری کودکان سرراهی 436
- دوم، اختلاف در میزان هزینه 437
- اول، اختلاف در اصل هزینه 437
- جنایت بر کودکان 440
- اشاره 440
- اشاره 440
- دوم، جنایت خطایی منجر به مرگ 443
- سوم، جنایت عمدی منجر به قصاص بر بدن 444
- چهارم، جنایت خطایی یا عمدی غیر منجر به قصاص بر بدن 446
- اشاره 447
- اول، جرایم خطایی 447
- جرایم کودکان سرراهی 447
- دوم، جرایم عمدی 448
- سوم، شبه عمد 449
- اشاره 450
- اشاره 450
- معیارهای حل اختلاف 450
- معیار دوم، بررسی ویژگی های افراد 453
- معیار سوم، بررسی وضعیت کودک 455
- ادعای رابطه نَسَبی با کودک 459
- اشاره 459
- اشاره 459
- ادعای وجود رابطه پدری با کودک 459
- ادعای وجود رابطه مادری با کودک 465
- ادعای وجود رابطه پدری و مادری با کودک 468
- انکار رابطه نَسَبی از سوی کودک 468
- راههای ایجاد خویشاوندی مجازی 471
- دوم، ولاء ضمان جریره؛ 471
- اول، ولاء عتق 471
- اشاره 471
- سوم، ولاء امام 471
- اشاره 471
- خویشاوندی مجازی برای کودکان سرراهی 472
- نظرات مطرح در متون فقهی 472
- پیشگفتار 476
- پذیرش اسلام از سوی کودک مراهق 477
- روش تعیین دین کودک 483
- اشاره 483
- روش دوم، اسارت 487
- روش سوم، محل پیدا شدن کودک 487
- اشاره 492
1- تذکره الفقهاء، 2/273-274.
کیفیت تصور ایمان امیر المؤمنین علیه السلام به توحید و رسالت حضرت ختمی مرتبت در پیش از بلوغ بود؛ این تناقض ظاهری باعث شد که توجیهات گوناگونی درباره ایمان حضرتش مطرح شود(1).
به نظر ما طرح بحث عدم صحت ایمان کودکان به خصوص هنگامی که به سن بلوغ نزدیک بوده و قدرت تشخیص نیز پیدا کرده اند، مسأله ای سیاسی و نه فقهی از سوی دشمنان ولایت برای کم رنگ کردن ارزش ایمان اول مؤمن به اسلام و حضرت رسالت پناه بود.
بدین جهت - با توجه به توضیحاتی که خواهد آمد - اگر ایمان کودک فاقد اعتبار باشد، در حق کودکان خردسالی صادق است که برخوردار از قدرت فهم و تشخیص نیستند؛ اما در مورد کودکی که در آستانه بلوغ قرار گرفته (مراهق) و از توانایی تشخیص نیز برخوردار است، صادق نخواهد بود.
پذیرش اسلام از سوی کودک مراهق
درباره اسلام آوردن کودک مراهق، نظرات متفاوتی میان فقهای شیعه وجود دارد، که به برخی از آنها اشاره خواهد رفت:
نظریه اول، تبعیت از آیین پدر و مادر: احکام اسلام و ارتداد بر چنین کودکانی بار نمی شود، بلکه تابع دین و اعتقاد پدر و مادر غیر مسلمان خود هستند، تنها از ایشان جدا
نگهداری می شوند تا او را گمراه نسازند(2)، زیرا تکالیف شرعی وابسته به بلوغ هستند(3).
نظریه دوم، اسلام ظاهری: این کودکان تا رسیدن به سن بلوغ، به ظاهر مسلمان هستند، از این پس اگر اسلام را پذیرفتند، مسلمان قلمداد خواهند شد(4).
نظریه سوم، اسلام واقعی: چنین کودکانی، تابع آیین پدر و مادر خود نبوده، اگر اسلام