حضانت کودکان در فقه اسلامی صفحه 484

1- من لا یحضره الفقیه، 4/74، شماره5146.

2- من لا یحضره الفقیه، 4/50، شماره5071.

3- دعائم الاسلام، 2/465، شماره1649.

4- مجمع الفائده، 10/411.

5- حاشیه مجمع الفائده، ص585.

6- حاشیه مجمع الفائده، ص585.

روش اول، تبعیت

کودکان گرچه نمی توانند از جمله پیروان یک دین خاص به حساب آیند، اما با توضیحی که خواهد آمد، تا رسیدن به سن بلوغ، محکوم به احکام دین پدر یا مادر خود هستند؛ به عنوان مثال کودک مسیحی زاده، گرچه از نظر حقوقی، فردی مسیحی به حساب نمی آید، ولی با او آن گونه رفتار می شود که با یک مسیحی بالغ رفتار می شود.

اسلام ظاهری کودک پیش از بلوغ: اگر پدر و مادر کودک هر دو مسلمان باشند یا تنها

پدر مسلمان باشد و مادر غیر مسلمان یا تنها مادر مسلمان باشد و پدر غیر مسلمان؛ کودک به ظاهر مسلمان است، چه کودک متولد شده باشد و چه هنوز پا به دنیا نگذاشته باشد(1).

بررسی دلایل: برای اثبات این مطلب به سه دلیل می توان استناد کرد:

1- آیه ذُریّت: «وَالَّذِینَ ءَامَنُوا وَاتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّیَّتَهُمْ بِإیمَانٍ ألْحَقْنَا بِهِمْ ذُرِّیَّتَهُمْ»(2)، ایمان آورندگان و فرزندانشان را که از ایشان در ایمان پیروی کردند، به یکدیگر ملحق می سازیم.

خداوند در این آیه به صراحت بیان می دارد که ذریه و فرزندان مؤمنان به آنها ملحق می شوند(3).

2- روایت حفص بن غیاث102*: «عن الرّجل من أهل الحرب إذا أسلم فی دار الحرب و ظهر علیه المسلمون بعد ذلک؟ فقال: اسلامه اسلام لنفسه و لُولدِه الصّغار و هم أحرار و ماله و متاعه و رقیقه له؛ فأمّا الوُلد الکبار، فهم فَیءٌ للمسلمین، إلاّ أن یکونوا اسلموا قبل ذلک»(4)، درباره فرد غیر مسلمانی سؤال شد

که در سرزمین کفر پس از پیروزی مسلمانان، اسلام می آورد؟ فرمود: اسلام آوردن او، اسلام برای خود و کودکان نابالغ اوست در حالی که انسان های آزادی هستند، و اموال و کالاها و بردگانش متعلق به خود اوست، اما فرزندان بالغش، بهره همه مسلمانان هستند، مگر اینکه پیش از این، اسلام آورده باشند.

3- روایت عمرو بن خالد103*: «إذا أسلم الأب، جرّ الولد إلی الاسلام»(5)، هرگاه پدر مسلمان