حضانت کودکان در فقه اسلامی صفحه 486

1- ایضاح الفوائد، 2/140.

2- جامع المقاصد، 6/121.

3- ایضاح الفوائد، 2/141.

4- الجامع للشرایع، ص357.

نکرد، حد ارتداد درباره او اجرا می شود(1).

برای اثبات این نظر، می توان به برخی از روایات نیز استناد کرد:

روایت عمرو بن خالد104*: «إذا أسلم الأب، جرّ الولد إلی الاسلام، فمن ادرک من وُلده دُعی إلی الاسلام، فإن أبی قتل»(2)، اگر پدری مسلمان شود، فرزند او نیز مسلمان محسوب می شود، پس هرکدام که به بلوغ رسیدند، به اسلام فراخوانده می شوند، اگر نپذیرد کشته می شود.

روایت حسین بن سعید105*: «رجل وُلد علی الاسلام ثم کفر و اشرک و خرج عن الاسلام، هل یستتاب أو یقتل و لایستتاب؟ فکتب علیه السلام: یقتل»(3)، مردی در خانواده مسلمان متولد شد، سپس کفر ورزید، آیا توبه داده می شود یا بدون توبه دادن کشته می شود؟ فرمود: کشته می شود.

محقق کرکی این مطلب را چنین توضیح می دهد: «جدایی نطفه از مرد مسلمان، موجب اسلام است؛ به همین خاطر، اظهار کفر بعد از بلوغ موجب ارتداد است، چرا که در حقیقت جزئی از مسلمان است»(4).

احتمال دوم، مرتد محسوب نمی شود: با رسیدن به سن بلوغ، اسلام ظاهری که ناشی از ارتباط او با پدر یا مادر خود است، از بین می رود؛ بنابر این، چون کسی است که

می خواهد با انتخاب خود، اسلام را انتخاب کند(5)، پس با انتخاب آیین دیگر، حکم ارتداد در مورد او اجرا نمی شود(6).

طبیعی است که اگر با رسیدن به سن بلوغ، سکوت اختیار کرده و آیین خاصی را برنگزیند، همچنان مسلمان به حساب آمده، تا چیزی بر خلاف آن از او ظاهر شود(7).

دیدگاه ما: در اینکه تبعیت می تواند عاملی برای پیوستن او در احکام ظاهری به آیین خاص باشد، تردیدی وجود ندارد؛ اما در اینکه دایره این تبعیت چه مقدار است و آیا دلیلی بر آن نیز وجود دارد، جای تأمل است.