حضانت کودکان در فقه اسلامی صفحه 99

1- الکافی، 6/45، شماره2.

2- وسائل الشیعه، 15/191.

3- برای اطلاع بیشتر از چگونگی استدلال به این روایت، ر.ک: نهایه المرام، 1/464؛ کفایه الاحکام، ص193.

4- الکافی، 6/103، شماره3.

5- کفایه الاحکام، ص193؛ کشف اللثام ط.ج، 7/546.

6- ر.ک: کفایه الاحکام، ص193.

گرفتن کودک از مادر در صورت درخواست مزد بیشتر(1) و اولویت مادر در شیر دادن کودک خود به شرط آنکه درخواست دستمزد بیشتر نکند(2).

بنابر این، گرفتن کودک از مادر و سپردن او به دایه در جایی که مادر دستمزد بیشتری می طلبد، کاری است جایز(3)، چه آنچه را مادر می طلبد به اندازه اجرت المثل باشد، یا کمتر و یا بیشتر از آن(4) و چه زن در گرو پیمان زناشویی با شوهر خود باشد - اگر دریافت اجرت را در این حالت جایز بدانیم - و چه از شوهر خود جدا شده باشد؛ پس اختصاص این حکم به موردی که زن در گروه پیمان زناشویی با شوهر خود است - آن گونه که فاضل هندی ادعا دارد(5) - جدا نادرست است.

به هر حال، نه تعریف اجرت به اجرت المثل و نه حکم به عدم جواز گرفتن کودک از مادر در صورت قبول اجرت المثل، قابل پذیرش نبوده، مادر زمانی در شیر دادن به کودک خود بر سایر زنان مقدّم است که به اندازه آنها دستمزد گرفته(6)، بیشتر از آن درخواست نکند(7).

طبیعی است اگر معیار در تقدّم مادر نسبت به سایر زنان، پایین یا برابر بودن مقدار دستمزد مورد درخواست او از آنچه دیگران می طلبند، باشد؛ در این صورت، اگر مادر و دایه، هر دو حاضر باشند بدون دریافت دستمزد، کودک را شیر دهند، مادر اولویت خواهد داشت ولی اگر دایه حاضر باشد بدون دستمزد کودک را شیر دهد و مادر حاضر به این کار نباشد، پدر می تواند کودک خود را برای شیر خوردن به دایه بسپارد، چه