راهبردهای سیاسی امام باقر و امام صادق علیهما السلام در آماده سازی جامعه اسلامی برای ورود به عصر غیبت صفحه 11

2. سیاست

فرهنگ فارسی معین و لسان العرب، سیاست را چنین تعریف کردند:

سیاست در لغت به معانی حکم راندن بر رعیت و اداره کردن امور مملکت، حکومت کردن، ریاست کردن، عدالت، داوری، تنبیه و بالاخره اقدام و انجام کاری بر پایه مصلحت به کار رفته است. (1)

اندیشمندان سیاسی تعاریفی برای سیاست ارائه کردند که در ذیل به بخشی از آنها اشاره می کنیم:

1. علم کسب و حفظ قدرت 2. هنر حکومت بر نوع بشر 3. علم فرمانروایی دولت ها 4. فن حکومت کردن دولت و رهبری روابط آن با سایر دولت ها 5. خط مشی، تعیین شکل، وظیفه و مضمون فعالیت دولت 6. کاربرد قدرت به اشکال مختلف و در ابعاد گوناگون جامعه بشری 7. علم قدرت که توسط دولت برای برقراری نظم اجتماعی و تأمین مصالح جمعی یا گروهی به کار می رود 8. علمی که می آموزد چه کسی می برد، چه چیزی را می برد، کجا می برد، چگونه می برد و چرا می برد؟ 9. تدابیری که حکومت ها به منظور اداره امور کشور اتخاذ می کنند. (2)

با توجه به تنوع تعاریف ارائه شده از معنای سیاست به سختی می توان به دیدگاهی مشترک در تعریف اصطلاحی این واژه از سوی اندیشمندان سیاسی دست یافت. در اصطلاح دینی نیز کاربردهای فراوانی از این اصطلاح مشاهده می شود. امام علی علیه السلام ضمن آن که سیاست را هم ردیف «ولایت» قرار داده، معاویه را این گونه مورد خطاب قرار می دهد: